Ngày 11/7/2025, tại TP. Cần Thơ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam tiếp tục tổ chức Hội thảo lấy ý kiến cho Dự thảo Đề án Cơ cấu lại tổng thể hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank) giai đoạn 2025 – 2030, định hướng đến năm 2045. Đây là hội thảo thứ 2 tiếp nối hội thảo tổ chức tại khu vực phía Bắc ngày 4/7/2025 để nhà quản lý thu nhận những ý kiến đa chiều về thực tiễn nhằm hoàn thiện nội dung đề án. Hội thảo do Phó Thống đốc NHNN Đoàn Thái Sơn và đại diện UBND TP. Cần Thơ, tỉnh Vĩnh Long đồng chủ trì.
Tham dự Hội thảo còn có các đồng chí đại diện cơ quan Đảng, bộ, ngành trung ương, UBND tỉnh, thành phố phía Nam, các đơn vị thuộc NHNN, một số UBND cấp xã, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, Hiệp hội QTDND Việt Nam, một số QTDND và kết nối trực tuyến đến các điểm cầu ở NHNN Khu vực các tỉnh phía Nam. Về phía Co-opBank có sự tham dự của bà Đặng Mai Phương – Thành viên Hội đồng quản trị và đại diện một số Giám đốc Chi nhánh khu vực phía Nam.
Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn nhấn mạnh việc cơ cấu lại hệ thống QTDND và Co-opBank là cấp thiết để xây dựng hệ thống tài chính cộng đồng an toàn, minh bạch, bền vững, đồng thời đề nghị các đại biểu đóng góp ý kiến hoàn thiện Đề án.
Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn (đang phát biểu) đồng chủ trì với lãnh đạo các tỉnh, thành ở miền Tây Nam bộ
Tại Hội thảo, nhiều ý kiến đã phản ánh thực trạng hoạt động của các QTDND tại khu vực phía Nam từ đó nêu ra những kiến nghị và đề xuất phù hợp.
Đại diện UBND TP. Cần Thơ đã đề cập đến nhiều vấn đề trong đó nhấn mạnh về tình hình hoạt động của các QTDND trong khu vực Cần Thơ và Vĩnh Long, đến tháng 6/2025, có 49 QTDND đang hoạt động với tổng dư nợ tín dụng đạt hơn 3.200 tỷ đồng, với gần 66.600 thành viên tham gia. Tuy nhiên, các QTDND vẫn đối mặt với nhiều thách thức như năng lực quản trị hạn chế, tỷ lệ nợ xấu cao (trên 5,5%), hệ thống công nghệ thông tin không theo kịp và sản phẩm dịch vụ chưa đa dạng.
Về phía NHNN, đại diện NHNN chi nhánh Khu vực 10 cũng có đánh giá về tình hình hoạt động của các QTDND tại tỉnh Lâm Đồng và tỉnh Khánh Hòa, trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã có hiện tượng chồng lấn địa bàn hoạt động giữa các QTDND, có thể phá vỡ nguyên tắc “không cạnh tranh nội bộ” của mô hình QTDND. NHNN khu vực 10 kiến nghị NHNN Việt Nam sớm có hướng dẫn cụ thể về việc tổ chức lại mạng lưới QTDND phù hợp địa giới hành chính mới. Đồng thời tăng cường giám sát rủi ro, đôn đốc xử lý sau thanh tra và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương nhằm đảm bảo an toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân Việt Nam đề nghị, NHNN cần nghiên cứu kỹ về mức áp dụng hạn mức cho vay đối với các Quỹ, xem xét điều chỉnh quy định về quỹ đầu tư phát triển, cho phép trích lập với tỷ lệ cao hơn để tăng nội lực tài chính, phục vụ cho các QTDND đầu tư công nghệ và hiện đại hóa quản trị. Ngoài ra, Hiệp hội đề xuất miễn thuế lãi góp vốn của thành viên nhằm khuyến khích tăng vốn điều lệ cho QTDND.
Ngoài ra các QTDND cũng đưa ra những khó khăn vướng mắc về sáp nhập địa giới hành chính và quy định về mỗi xã chỉ có 01 QTDND; quy định về tăng cường cho vay hợp vốn trong khi thủ tục thẩm định tại Co-opBank và QTDND là khác nhau…
Đại diện Co-opBank, bà Đặng Mai Phương – Thành viên Hội đồng quản trị nhấn mạnh: Hiện nay các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động của Co-opBank chưa hoàn toàn hỗ trợ cho vai trò là đầu mối liên kết hệ thống QTDND, Co-opBank và QTDND là các pháp nhân độc lập, do đó Co-opBank không có thẩm quyền để áp dụng các tiêu chuẩn hoạt động, quy trình quản lý rủi ro hay các chính sách, công nghệ dùng chung cho toàn hệ thống QTDND. Thời gian vừa qua, Co-opBank đã phối hợp với Hiệp hội QTDND Việt Nam xây dựng và hoàn thiện 05 quy định mẫu áp dụng chung cho hệ thống QTDND, đã gửi NHNN và các QTDND, cụ thể: Quy định nội bộ về hoạt động cho vay; Quy định về biện pháp bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm; Quy định về giao dịch tiền gửi tiết kiệm; Quy định về quản lý sử dụng ấn chỉ của Quỹ tín dụng nhân dân. Tuy nhiên, đây chỉ là tài liệu để các QTDND tham khảo, vận dụng xây dựng các quy định nội bộ của mình chứ chưa có quy định pháp lý nào yêu cầu thực hiện thống nhất trên toàn hệ thống.
Đồng thời bà cũng đưa ra đánh giá về hoạt động của Quỹ bảo toàn còn hạn chế về quy mô chưa đủ lớn, chưa có cơ chế miễn trừ trách nhiệm với các chủ thể có thẩm quyền xét duyệt, quyết định cho vay đối với các khoản vay của QTDND gặp khó khăn trong hoạt động nên chưa phát huy hiệu quả như một “lớp đệm” phòng ngừa rủi ro cho toàn hệ thống.
Đây là những thực trạng còn tồn tại mà Đề án vẫn chưa đề cập đầy đủ và đã được bà Đặng Mai Phương thẳng thắn đề xuất bổ sung nhằm hoàn thiện hơn nội dung Đề án.
Bà Đặng Mai Phương – Thành viên Hội đồng quản trị trình bày tham luận tại Hội thảo
Kết luận Hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Đoàn Thái Sơn nhấn mạnh việc tái cơ cấu hệ thống QTDND và Co-opBank là cần thiết để sắp xếp, tổ chức lại mô hình các tổ chức tín dụng hợp tác xã, thực sự trở thành kênh tài chính vi mô, hỗ trợ người nghèo, các đối tượng yếu thế ở khu vực nông thôn, góp phần phổ cập tài chính toàn diện trên cả nước.
Phó Thống đốc đánh giá cao ý kiến tham luận của các đơn vị, ghi nhận lại toàn bộ các góp ý, kiến nghị từ các đơn vị để tiếp tục hoàn thiện đề án. Theo Phó Thống đốc, trong tháng 7 này, các Vụ, cục chức năng của NHNN sẽ bổ sung, hoàn thiện các nội dung, quy định của Đề án để trình cấp có thẩm quyền và sớm được Chính phủ trình Quốc hội. Đồng thời cũng chỉ đạo các QTDND cần tiếp tục nâng cao tinh thần tự giác, chủ động tự củng cố chấn chỉnh để hoàn thiện mô hình, tổ chức theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả và đúng với tôn chỉ mục đích của mô hình tín dụng hợp tác xã.
PV
