“Thực tế cho thấy, các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) bị giải thể thời gian qua là do hoạt động sai với mục tiêu tôn chỉ, cho vay Doanh nghiệp quá nhiều, nhiều món vay lớn, trong khi nguồn vốn thì ít, năng lực quản trị điều hành còn bất cập. Theo tôi, vốn nhỏ thì cho vay nhỏ, vốn nhỏ mà cho vay lớn khó tránh khỏi rủi ro… Vì vậy, các QTDND cần xem xét, điều chỉnh lại hoạt động của mình theo đúng mục tiêu, tôn chỉ, địa bàn hoạt động…”. Ông Nguyễn Phước Thanh, Phó Thống đốc NHNN Việt Nam đã nhấn mạnh như vậy tại đại hội thành viên Ngân hàng Hợp tác năm 2014 vừa được tổ chức tại Hà Nội. Bản tin Ngân hàng Hợp tác xin được trích lược bài phát biểu chỉ đạo của Phó Thống đốc tới quý độc giả. Tít bài do Ban Biên tập đặt.
Năm 2014, ngành ngân hàng chúng ta đã đạt được nhiều thành quả tốt. Cụ thể, NHNN Việt Nam đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt để kiểm soát lạm phát ở mức thấp, đồng thời hỗ trợ tốt cho tăng trưởng. Song song với đó, chúng ta cũng đã thực hiện tái cơ cấu, tạo sự ổn định sự phát triển khá tốt của ngân hàng Việt Nam.
Thành quả đó có sự đóng góp của Ngân hàng Hợp tác và Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) từ đó cho thấy vị trí, vai trò lớn của hệ thống Ngân hàng Hợp tác và QTDND khi chúng ta đi vào địa bàn nông thôn, phục vụ an sinh xã hội.
Nhìn lại sau hơn 20 năm thành lập và phát triển, hệ thống các TCTD hợp tác, với Ngân hàng Hợp tác là đầu mối liên kết hệ thống QTDND đã đạt được nhiều kết quả hoạt động đáng phấn khởi như đã huy động được nguồn vốn tại chỗ góp phần đáp ứng được nhu cầu dịch vụ, vốn kinh doanh và đời sống của các thành viên. Qua đó, thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo, hạn chế nạn đi vay nặng lãi ở nông thôn. Những thành quả đó góp phần khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng và nhà nước trong việc xây dựng mô hình QTDND.
Trong năm qua, mặc dù nền kinh tế còn nhiều khó khăn, song Ngân hàng Hợp tác và các QTDND đã thực hiện sát sao chỉ đạo của NHNN; đặc biệt tích cực thực hiện Đề án tái cơ cấu theo Quyết định 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Kế hoạch số 120 và các văn bản chỉ đạo của NHNN. Để từ đó hoạt động của Ngân hàng Hợp tác và hệ thống QTDND dần được cải thiện theo hướng hoạt động bài bản hơn, chất lượng hơn, chủ động được nguồn vốn, thanh khoản đảm bảo, tín dụng tăng lên, tính tiên kết hệ thống ngày càng được tăng cường thông qua Ngân hàng Hợp tác với vai trò là đầu mối trong việc điều hòa, cung ứng vốn để đảm bảo cho hệ thống QTDND hoạt động an toàn, ổn định và hiệu quả.
Thay mặt Ban Cán sự Đảng, Ban lãnh đạo NHNN Việt Nam, tôi đánh giá cao và biểu dương nỗ lực Ngân hàng Hợp tác và QTDND trong năm qua. Tôi cũng thống nhất cao với Báo cáo hoạt động của Ngân hàng Hợp tác tại đại hội. Báo cáo của Ngân hàng Hợp tác và tham luận của các QTDND đã thể hiện ý chí quyết tâm của mình. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục chấn chỉnh…
Tới đây, NHNN sẽ ban hành thông tư để quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các QTDND và để thực hiện tốt vai trò của Ngân hàng Hợp tác là ngân hàng của các QTDND và thông qua các QTDND phục vụ thành viên thực hiện mục tiêu an sinh xã hội, vì nông nghiệp, nông thôn.
Thực tế cho thấy, các QTDND bị giải thể thời gian qua là do hoạt động sai với mục tiêu tôn chỉ, hướng vào mục tiêu lợi nhuận, cho vay Doanh nghiệp quá nhiều, nhiều món vay lớn, trong khi nguồn vốn thì ít, năng lực quản trị điều hành còn bất cập. Theo tôi, vốn nhỏ thì cho vay nhỏ, vốn nhỏ mà cho vay lớn khó tránh khỏi rủi ro… Vì vậy, các QTDND cần xem xét, điều chỉnh lại hoạt động kinh doanh của mình theo đúng mục tiêu, tôn chỉ, địa bàn hoạt động.
Bên cạnh đó, cần quan tâm tới vấn đề đạo đức của cán bộ. Thời gian qua 100% các QTDND khó khăn đều xuất phát từ tình trạng vi phạm đạo đức của cán bộ, lãnh đạo, bộ phận quản lý thao túng QTDND. Tôi đề nghị các QTDND cần phải quan tâm tới vấn đề này và một số vấn đề các QTDND cần nghiêm chỉnh thực hiện: Thứ nhất, chấp hành tốt các văn bản đã ban hành như thông tư 31/2012/TT-NHNN, Thông tư 03/2014/TT-NHNN để hướng tới mục tiêu là QTDND hoạt động an toàn; Thứ hai, mục tiêu hoạt động của QTDND là phải đúng tôn chỉ, mục đích, sắp tới NHNN sẽ ban hành Thông tư về QTDND các đồng chí cần nghiêm túc thực hiện; Thứ ba, đạo đức cán bộ: thời gian qua, nhiều QTDND vỡ đều do đạo đức cán bộ, do đó cần quan tâm hơn đến công tác cán bộ, hành động phải đúng quy định, đúng pháp luật; Thứ tư, cần tăng cường tính liên kết hệ thống tốt hơn nữa; Thứ năm là cần phải quan tâm hơn nữa về vấn đề phát triển thành viên…
Với Ngân hàng Hợp tác cũng cần phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong việc liên kết hệ thống. Hiện vốn gửi điều hòa của các QTDND tại Ngân hàng Hợp tác khá lớn, cũng phần nào thể hiện được tính tập trung vốn của hệ thống, vai trò của Ngân hàng Hợp tác. Nhưng đâu đó vẫn có các QTDND còn gửi ngân hàng khác. Tuy nhiên, bản thân các ngân hàng này cũng có thể đang gặp khó khăn, thậm chí đang kêu cứu NHNN hỗ trợ, nên nếu không khéo thì sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của QTDND. Trong khi đó, khi tập trung nguồn lực về Ngân hàng Hợp tác thì không chỉ đảm bảo an toàn cho hệ thống mà còn hỗ trợ các QTDND thiếu vốn.
Ngược lại Ngân hàng Hợp tác cũng cần lưu ý thông qua công tác điều hoà để định hướng được lãi suất phù hợp cho các QTDND. Bởi ở nông thôn, nếu cứ “hùng hục” huy động nguồn vốn lãi suất cao, thì kinh doanh sẽ khó khăn. Thông qua việc điều hành lãi suất, Ngân hàng Hợp tác phải đưa ra được tín hiệu để từ đó các QTDND tính toán huy động có được một chi phí vốn tốt. Ngân hàng Hợp tác như thế cũng huy động được nguồn vốn tốt hơn. Và làm tốt hơn vai trò trung gian nguồn vốn.
Bên cạnh đó, thời gian tới, Ngân hàng Hợp tác cũng cần phải đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ thành viên để thực sự trở thành Ngân hàng của các QTDND.
Nhân đây, tôi cũng đề nghị NHNN mà cụ thể là Cơ quan TTGSNH thực hiện 1 số công việc sau:
1. Sớm ban hành Thông tư quy định về QTDND để tạo hành lang pháp lý cho các QTDND thực hiện tái cơ cấu tổ chức và hoạt động.
2. Sớm ban hành cơ chế cho vay hỗ trợ QTDND gặp khó khăn. Trong suốt thời gian qua việc này giao cho Ngân hàng Hợp tác trong khi không có cơ chế xử lý, mà Ngân hàng Hợp tác phải sử dụng nguồn vốn huy động để thực hiện công việc hỗ trợ các QTDND gặp khó khăn nên rất khó cho Ngân hàng Hợp tác để thực hiện tốt kết quả kinh doanh.
3. NHNN chi nhánh tỉnh, Thành phố cũng phải chú ý, quan tâm đến các QTDND việc chấp hành các văn bản quy định, việc tái cơ cấu, việc hỗ trợ QTDND khi gặp khó khăn, quản lý, điều chỉnh hoạt động của các QTDND được ổn định an toàn, phát triển. Đây là trách nhiệm của Cơ quan TTGS và cũng là trách nhiệm của NHNN chi nhánh tỉnh, Thành phố. Cơ quan TTGS cần có văn bản chỉ đạo NHNN chi nhánh tỉnh, Thành phố quan tâm nội dung này.
