Từ năm 2010, Ngân hàng Hợp tác đã bắt đầu triển khai Dự án “Nâng cao chất lượng an toàn các sản phẩm nông nghiệp và phát triển khí sinh học – ADB 2513” (QSEAP) do Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tài trợ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn là cơ quan chủ quản chịu trách nhiệm trong việc điều phối, giám sát và thực hiện. 40 nghìn công trình khí sinh học dự kiến sẽ được tiếp cận các khoản vay tín dụng là mục tiêu của Tiểu hợp phần 3.3 “Cho vay tín dụng phát triển khí sinh học” với tổng vốn vay là 12 triệu USD.
Mục tiêu 40 nghìn công trình khí sinh học
Mục tiêu của Dự án QSEAP ADB-2513 là dự kiến trong 5 năm thực hiện dự án (2010 – 2015) , tất cả các hộ gia đình tiềm năng, gia trại và trang trại, đặc biệt là các hộ nghèo, phụ nữ và các nhóm có hoàn cảnh khó khăn khác, sẽ dễ dàng tiếp cận với nguồn tín dụng để thiết lập các công trình khí sinh học.
Nhiều hộ gia đình dùng khí sinh học từ chăn nuôi để phục vụ đời sống sinh hoạt. Ảnh: (MH
Với khoảng 40.000 công trình khí sinh học (40.000 công trình khí sinh học do dự án ADB xây 20.000 công trình và dự án khí sinh học do Hà Lan xây 20.000 công trình) dự kiến sẽ được tiếp cận các khoản vay từ hạn mức tín dụng này.
Dự án được triển khai thực hiện tại 16 tỉnh thành là: Bắc Giang, Bến Tre, Bình Thuận, Đà Nẵng, Hà Nội Hải Dương, Hải Phòng, Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Tiền Giang, Vĩnh Phúc, Yên Bái.
ADB đã lựa chọn 2 Định chế Tài chính có hoạt động trong khu vực tài chính nông thôn là Ngân hàng Hợp tác (Trước kia là Qũy tín dụng Trung ương) và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông nghiệp Nông thôn Việt Nam để cung cấp tín dụng cho các hộ gia đình theo tiêu chí của Dự án.
Tập trung cho vay các công trình quy mô nhỏ
Tính đến hết 31/12/2013, Ngân hàng Hợp tác đã đệ trình lên ADB xin rút vốn 12 đợt với tổng số tiền là USD 9,3 triệu (tương đương 185.1 tỷ VNĐ).
Ngân hàng Hợp tác cũng đã tiến hành phân bổ cho 5 chi nhánh tham gia Dự án QSEAP bao gồm: Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Hai Bà Trưng (Hà Nội), Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Phú Thọ, Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Bắc Ninh (Bắc Giang), Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Hải Dương và Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Vĩnh Phúc.
Theo báo cáo tổng hợp từ các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), cho đến 31/12/2013, đã cho vay được 7.710 tiểu dự án với tổng số tiền cho vay là 229,6 tỷ VND (trong đó vốn vay ADB là 168,9 tỷ VND).
Trong thời gian đầu thực hiện Dự án, giá trị mỗi món vay nhỏ so với tổng chi phí để xây hầm (không quá 10 triệu đồng). Tuy nhiên, sau đó ADB đã có sự điều chỉnh quy mô món vay (tăng lên tối đa là 49 triệu đồng/hầm quy mô nhỏ), phù hợp hơn với nhu cầu thị trường, đồng thời, đơn giản hóa các thủ tục để đẩy nhanh.
Đáng chú ý, tiền trợ cấp cho mỗi hộ dân khi xây hầm tăng từ 1 triệu đồng lên 1,2 triệu đồng, qua đó, đã khuyến khích thêm nhiều hộ gia đình ở khu vực nông thôn xây dựng hầm Biogas.
Trong thời gian tới Ngân hàng Hợp tác sẽ tiếp tục tập trung cho vay các công trình quy mô nhỏ (dưới 50m3) với hạn mức tín dụng tối đa là 49 triệu đồng/hầm (vốn vay ADB); nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa giúp các khách hàng có thể vay vốn trước khi xây dựng hầm Biogas.
Khó khăn và nỗ lực tháo gỡ
Bên cạnh những thuận lợi, các Chi nhánh Ngân hàng Hợp tác nói chung và QTDND nói riêng tham gia thực hiện Dự án đều gặp phải một số khó khăn nhất định:
Thứ nhất: do điều kiện kinh tế khó khăn nên nhu cầu vay vốn của người dân giảm xuống, dù mặt bằng lãi suất đã giảm xuống khá nhiều so với lúc bắt đầu dự án.
Thứ hai, một số chương trình của Ngân hàng Chính sách xã hội, do được hỗ trợ, giải ngân trên cùng địa bàn có mức lãi suất ưu đãi hơn từ 2 – 3% so với Dự án QSEAP. Điều này gây tâm lý so sánh, ỷ lại của người dân vào các nguồn vốn ưu đãi.
Thứ ba, đối tượng vay vốn Dự án tập trung chủ yếu là các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng tài trợ của Dự án lại hạn chế (chỉ cho vay xây dựng hầm Biogas). Trong khi đó, người dân có nhu cầu vay theo gói chăn nuôi kết hợp xây hầm Biogas, nên mặc dù với mức lãi suất ưu đãi từ 10 – 11%/năm, nhưng các hộ dân vẫn rất cân nhắc.
Thứ tư, thủ tục vay vốn của Dự án phức tạp hơn vay thông thường, trong khi lãi suất không ưu đãi nhiều, người dân sẽ thích vay vốn tiêu dùng hơn.
Nhằm nâng đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn Dự án, Ngân hàng Hợp tác đã đưa ra nhiều giải pháp tháo gỡ. Theo đó: Các chi nhánh Ngân hàng Hợp tác phối kết hợp với Ban Quản lý Dự án phát triển khí sinh học (QSEAP) các Tỉnh, Thành phố trên địa bàn hoạt động của mình, tổng hợp danh sách các thành viên có nhu cầu vay vốn Dự án để xây dựng hầm Biogas nằm trong địa bàn của Chi nhánh có thể cho vay trực tiếp hoặc thông qua các QTDND.
Ngoài danh sách do Ban Quản lý Dự án cung cấp, chi nhánh Ngân hàng Hợp tác chủ động trao đổi với các QTDND, khuyến khích các QTDND chủ động tìm kiếm các thành viên có nhu cầu vay vốn xây dựng hầm Biogas hoặc muốn vay vốn khi đang xây hoặc sau khi xây xong hầm Biogas.
Tạo mọi điều kiện, đơn giản hóa thủ tục để đẩy nhanh quá trình thẩm định, khuyến khích người dân vay vốn.
Lê Thu Hà – Phòng QHQT&QLDA Ngân hàng Hợp tác
