Chủ động ứng phó, giữ ổn định thị trường
Điều hành chính sách tiền tệ năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều sức ép đan xen. Xung đột địa chính trị tại Trung Đông, căng thẳng thương mại và giá năng lượng tăng cao tác động tới lạm phát, dòng vốn và thị trường tài chính quốc tế. Trong nước, nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và đầu tư tiếp tục lớn, trong khi yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô đặt ra ngày càng cao.
Theo số liệu thống kê, đến ngày 15/10, giá dầu Brent đạt 105,92 USD/thùng, tăng 74,1% so với cuối năm 2025; chỉ số USD-Index tăng 3,8%. Những biến động này tạo sức ép đồng thời lên giá cả trong nước, tỷ giá và chi phí vốn. Bởi vậy, mỗi quyết định điều hành đều phải cân nhắc tác động qua lại giữa lãi suất, thanh khoản, thị trường ngoại tệ và khả năng cung ứng tín dụng.
Trong bối cảnh đó, NHNN đã duy trì sự chủ động, phối hợp nhiều công cụ để đáp ứng nhu cầu của hệ thống ngân hàng, đồng thời hạn chế tác động bất lợi từ bên ngoài. Trọng tâm điều hành không chỉ là cung ứng vốn mà còn bảo đảm dòng vốn vận hành thông suốt, góp phần giữ ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động của doanh nghiệp, người dân.
Trên thị trường tiền tệ, NHNN thực hiện chào mua có kỳ hạn giấy tờ có giá hằng ngày qua nghiệp vụ thị trường mở, với khối lượng phù hợp và kỳ hạn đa dạng từ 7 đến 91 ngày. Việc linh hoạt kỳ hạn hỗ trợ các tổ chức tín dụng chủ động cân đối nguồn vốn, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả và hạn chế sức ép thanh khoản trong từng thời điểm.
Đáng chú ý, NHNN phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước trong điều hành ngân quỹ nhà nước để ổn định thị trường nội tệ. Sự phối hợp này giúp cơ quan điều hành chủ động hơn trước biến động của dòng tiền ngân sách, qua đó hỗ trợ cân đối thanh khoản trên thị trường.
Cùng với nghiệp vụ thị trường mở, NHNN linh hoạt triển khai hoán đổi VND-USD nhằm bổ sung kênh hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn. Từ đầu năm đến nay, khối lượng hỗ trợ thanh khoản VND qua kênh này đạt hơn 336,5 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 14 tỷ USD. Việc triển khai đồng thời tính đến yêu cầu duy trì chênh lệch lãi suất VND-USD hợp lý, hỗ trợ ổn định tỷ giá.
NHNN cũng thực hiện bốn lần tái cấp vốn theo đề nghị của tổ chức tín dụng, mỗi lần từ 15.000 đến 25.000 tỷ đồng, lãi suất 4,5%/năm, thời hạn từ 2,5 đến 4 tháng, phục vụ cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn. Qua đó, nguồn vốn hỗ trợ từ ngân hàng trung ương được gắn với nhu cầu tín dụng của một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế.
Với sự phối hợp các công cụ, nhu cầu thanh toán, chi trả của các tổ chức tín dụng được bảo đảm thông suốt; lãi suất liên ngân hàng có xu hướng giảm. Ngày 14/10, lãi suất bình quân qua đêm ở mức 3,58%/năm, kỳ hạn một tuần là 4,34%/năm. Thanh khoản được duy trì góp phần tạo điều kiện để hệ thống ngân hàng thực hiện chức năng cung ứng vốn.
Trên thị trường ngoại hối, NHNN điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện trong và ngoài nước, phối hợp với các công cụ lãi suất, thanh khoản VND và can thiệp thị trường khi cần thiết. Đến ngày 16/10, tỷ giá trung tâm tăng 2,05% so với cuối năm 2025, trong khi tỷ giá giao dịch liên ngân hàng quanh mức 25.884 VND/USD, giảm 1,54%. Theo đại diện NHNN, thị trường hoạt động thông suốt, nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
Kết quả này có ý nghĩa đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu và hoạt động đầu tư. Thị trường ngoại tệ vận hành ổn định giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong thanh toán, xây dựng phương án kinh doanh và quản lý rủi ro. Trong điều kiện nhập siêu chín tháng lên tới 19,42 tỷ USD, việc bảo đảm cung ứng ngoại tệ cho các nhu cầu hợp pháp càng cho thấy yêu cầu điều hành sát diễn biến thực tế.
Khơi thông tín dụng, kiên trì hỗ trợ giảm chi phí vốn
Cùng với giữ ổn định thị trường, chính sách tiền tệ tiếp tục hướng tới đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Đến ngày 14/10, dư nợ tín dụng đạt hơn 20,72 triệu tỷ đồng, tăng 11,44% so với cuối năm 2025 và tăng 16,73% so với cùng kỳ. Quy mô này phản ánh nguồn lực đáng kể mà hệ thống ngân hàng cung ứng cho sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng.
Điểm đáng chú ý trong điều hành là tăng trưởng tín dụng được đặt trong mối quan hệ với kiểm soát lạm phát và an toàn hoạt động ngân hàng. NHNN dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15%, có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp tình hình thực tế. Để hỗ trợ các động lực tăng trưởng, NHNN triển khai giải pháp tạo thêm dư địa cấp tín dụng cho những nhu cầu quan trọng. Trong đó, cơ quan điều hành có cơ chế bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại cấp vốn đối với doanh nghiệp triển khai dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.
Đối với bất động sản, chính sách được thiết kế theo hướng phân biệt từng loại hình và mục đích sử dụng vốn. Phần dư nợ tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và một số loại hình phục vụ du lịch không được tính vào dư nợ bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng lĩnh vực này.
Song song với tín dụng, lãi suất là nội dung được NHNN tập trung điều hành. NHNN giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện để tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN; đồng thời yêu cầu công khai lãi suất cho vay, triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất và tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, người dân.
Các biện pháp được thực hiện liên tục, từ làm việc trực tiếp với ngân hàng thương mại đến chỉ đạo NHNN khu vực kiểm tra việc thực hiện trên địa bàn. Việc phối hợp tái cấp vốn, nghiệp vụ thị trường mở và hoán đổi ngoại tệ cũng hướng tới hỗ trợ nguồn vốn cho hệ thống, góp phần giảm sức ép lên lãi suất thị trường.
Đến ngày 10/10, lãi suất tiền gửi bình quân của giao dịch phát sinh mới ở mức 6,44%/năm, lãi suất cho vay bình quân phát sinh mới là 9,07%/năm, đều tăng so với cuối năm trước. Dù vậy, báo cáo của NHNN ghi nhận mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng chậm lại qua các tháng.
Tại cuộc họp gần đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng biểu dương NHNN, Bộ Tài chính đã phối hợp chặt chẽ trong điều hành chính sách tiền tệ, tài khóa, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng và hỗ trợ tăng trưởng.
Bước vào giai đoạn cuối năm 2026, nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu đan xen. Nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và giải ngân các dự án đầu tư thường gia tăng vào những tháng cuối năm, trong khi áp lực lạm phát, tỷ giá và lãi suất vẫn chịu tác động từ những biến động khó lường của kinh tế thế giới.
Trước tình hình đó, NHNN xác định tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời và hiệu quả; phối hợp đồng bộ, chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm cùng các chính sách vĩ mô khác. Mục tiêu xuyên suốt là kiểm soát lạm phát, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. Các công cụ điều hành như nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá và tín dụng sẽ tiếp tục được sử dụng linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu chính sách. Việc điều tiết thanh khoản cần đáp ứng nhu cầu vốn hợp lý của hệ thống ngân hàng, đồng thời duy trì các điều kiện cần thiết để ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí hợp lý. NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm giảm lãi suất cho vay. Yêu cầu này gắn với khả năng cân đối vốn, bảo đảm thanh khoản và an toàn hoạt động của từng ngân hàng, tránh cạnh tranh không lành mạnh trong huy động vốn gây bất ổn thị trường.
Theo Thời báo Ngân hàng
