Việc chuyển đổi Quỹ tín dụng Trung ương thành Ngân hàng Hợp tác xã và tái cơ cấu các QTDND theo Quyết định 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là một đòi hỏi tất yếu và cần thiết nhằm góp phần đưa hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân phát triển ổn định, an toàn và bền vững; góp phần hỗ trợ thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế hợp tác xã nói riêng và nông nghiệp – nông thôn nói chung. Trước thềm năm mới Xuân Giáp Ngọ 2014, Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Mạnh Hùng – Tổng giám đốc Ngân hàng Hợp tác xoay quanh vấn đề này.
 |
| Ông Đỗ Mạnh Hùng – Tổng giám đốc Ngân hàng Hợp tác |
Thưa ông, từ sau Hội nghị tổng kết 12 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW ngày 10/10/2000 của Bộ chính trị về “Củng cố, hoàn thiện và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng Nhân dân”, Ngân hàng Hợp tác đã triển khai những công việc gì để tiếp tục hoàn thiện và phát triển hệ thống tổ chức tín dụng là Hợp tác xã?
Ông Đỗ Mạnh Hùng: Tổng kết 12 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 57/CT -TW của Bộ chính trị là một bước quan trọng của hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã (sau đây gọi chung là hệ thống QTDND). Qua tổng kết chúng ta đã khẳng định thành công của quá trình 12 năm củng cố, chấn chỉnh và thành công của xây dựng mô hình QTDND nói chung; đồng thời cũng chỉ ra được những tồn tại, hạn chế cần khắc phục, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm, định hướng tiếp tục phát triển.
Sau hội nghị Ngân hàng Nhà nước đã và đang triển khai nhiều công việc nhằm cụ thể hóa thêm các nhiệm vụ, giải pháp để củng cố, phát triển QTDND, trong đó có Ngân hàng Hợp tác xã, cụ thể: Triển khai tái cơ cấu hệ thống theo tinh thần của Quyết đinh 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 – 2015”, trong đó có Quỹ tín dụng Trung ương (nay là Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam) và các QTDND Cơ sở; Xây dựng Thông tư quy định về QTDND, Thông tư về quy chế đảm bảo an toàn hệ thống, về tổ chức mạng lưới, thanh lý, giải thể, phá sản QTDND; dự thảo Chỉ thị của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về giải pháp nâng cao chất lượng và đảm bảo an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng là hợp tác xã…
Về phía Ngân hàng Hợp tác xã, với chức năng, nhiệm vụ được giao và chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã nhanh chóng triển khai Thông tư số 31/TTNHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định về Ngân hàng Hợp tác xã, chuyển đổi hoạt động toàn bộ hệ thống Quỹ tín dụng Trung ương từ Trụ sở chính và gần 100 điểm giao dịch là Chi nhánh, Phòng giao dịch sang hoạt động theo mô hình Ngân hàng Hợp tác xã từ ngày 01/7/2013. Việc chuyển đổi mô hình nhanh, gọn trong một thời gian ngắn là thành công ban đầu của đề án tái cơ cấu hệ thống.
Tiếp đó, để triển khai thực hiện tốt các nội dung mới về quyền, trách nhiệm của Ngân hàng Hợp tác xã đối với hệ thống QTDND theo Thông tư số 31/TT-NHNN, Ngân hàng Hợp tác xã đã tiến hành xây dựng, ban hành Quy chế điều hòa vốn và các văn bản khác để triển khai quyền hạn và trách nhiệm theo quy định tại Điều 44 và Điều 45 của Thông tư số 31/TT-NHNN.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Ngân hàng Hợp tác xã cũng đã tiến hành xây dựng Đề án cơ cấu lại Ngân hàng Hợp tác xã và các QTDND giai đoạn 2013 – 2015 tầm nhìn đến 2020. Đây là nội dung quan trọng nhằm xác định rõ những nội dung tái cơ cấu hệ thống theo tinh thần chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết 12 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW của Bộ chính trị, Đề án cơ cấu lại các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 – 2015 được phê duyệt tại Quyết định 254/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ và Luật các tổ chức tín dụng 2010.
Ông có thể nói rõ hơn một số ý tưởng mới trong lần tái cơ cấu hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân lần này?
Ông Đỗ Mạnh Hùng: Việc tái cơ cấu hệ thống sẽ tập trung vào 2 nhóm đối tượng chính đó là Ngân hàng Hợp tác xã (trước đây là Quỹ tín dụng Trung ương) và gần 1.200 QTDND. Trong đó việc cơ cấu chuyển đổi Quỹ tín dụng Trung ương thành Ngân hàng Hợp tác xã đã được tiến hành xong trong năm 2013 và hiện đang tiếp tục tiến hành những nội dung liên quan về hoàn thiện mô hình, triển khai nhiệm vụ, quyền hạn mới được quy định tại Thông tư số 31/TT-NHNN như: Quy chế Điều hòa vốn; Kiểm tra, giám sát hoạt động nghiệp vụ, việc thực hiện các quy định về an toàn của QTDND.
Cung cấp thông tin; báo cáo để cảnh báo rủi ro; kiểm toán, hướng dẫn và hỗ trợ kiểm toán; tham gia ý kiến nhân sự với QTDND; triển khai dịch vụ thanh toán, thẻ thanh toán đa chức năng cho các thành viên của QTDND; xúc tiến hỗ trợ liên kết đào tại tại các Cơ sở đào tạo của ngành… Mục tiêu lâu dài là xây dựng Ngân hàng Hợp tác trở thành đầu mối tài chính mạnh của hệ thống, là Ngân hàng của các QTDND.
Đối với các QTDND: Định hướng tái cơ cấu sẽ tập trung vào một số nội dung chủ yếu như địa bàn hoạt động phải phù hợp với yêu cầu quản lý và mục tiêu phục vụ thành viên; tăng cường vai trò, trách nhiệm của thành viên trong việc xây dựng QTDND; Đổi mới cơ chế góp vốn và các chính sách của QTDND đối với thành viên về an sinh xã hội; Hướng việc huy động, cho vay của QTDND đối với thành viên là chủ yếu; nâng cao năng lực quản trị rủi ro cho QTDND;
Thực hiện liên kết giữa QTDND và ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam thông qua cơ chế Điều hòa vốn; Kiểm tra, kiểm soát, hỗ trợ thông tin, đào tạo…; Nâng cao năng lực công nghệ, phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp cho QTDND hướng tới phục vụ nhu cầu thành viên ở khu vực nông nghiệp nông thôn.
Tái cơ cấu hệ thống lần này về cơ bản không đi sâu vào mô hình tổ chức mà chủ yếu tập trung vào khắc phục những hạn chế, bất cập trong nội tại của các QTDND, nhằm điều chỉnh, hướng hoạt động của hệ thống theo đúng mục tiêu, tôn chỉ, phục vụ thành viên, phát triển theo đúng các chuẩn mực của nguyên tắc hợp tác xã, các quyền hạn, trách nhiệm giữa Ngân hàng Hợp tác với các QTDND, giữa QTDND với các thành viên sẽ được cụ thể rõ và gắn bó hơn nhằm tạo mối liên kết chặt chẽ giữa hai cấp và chính trong nội tại của thành viên QTDND, đảm bảo phát triển ổn định, an toàn và bền vững.
Trụ sở Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam
Thưa ông, cần hiểu thế nào khi nói các Quỹ tín dụng nhân dân là nền tảng cơ sở để xây dựng hệ thống QTDND và Ngân hàng Hợp tác bền vững?
Ông Đỗ Mạnh Hùng: Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 khẳng định: “Ngân hàng Hợp tác xã là Ngân hàng của tất cả các QTDND”. Các QTDND là thành viên chính của Ngân hàng Hợp tác, do đó, sự phát triển ổn định, bền vững của từng QTDND là nền tảng để xây dựng Ngân hàng Hợp tác vững mạnh.
Tái cơ cấu và phát triển bền vững phải đồng bộ, cả Ngân hàng Hợp tác và các QTDND. Một Ngân hàng Hợp tác vững mạnh liệu có đáp ứng và hoàn thành được nhiệm vụ của mình nếu như cùng lúc có nhiều QTDND yếu kém, hoạt động không an toàn.
Tới đây, sự liên kết của hệ thống sẽ ngày càng được củng cố chặt chẽ hơn, mức độ “liên thông” vốn giữa 02 cấp sẽ linh hoạt và đầy đủ hơn bởi các quy định mới, do đó, bản thân từng QTDND phải nỗ lực hơn nhiều, bám sát tôn chỉ mục đích để hoạt động đúng hướng, chủ động điều chỉnh theo Đề án tái cơ cấu khi được Ngân hàng Nhà nước thông qua, cụ thể là triển khai nghiêm túc các quy định và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, có như vậy mới bảo đảm chắc chắn cho phát triển an toàn, bền vững của cả hệ thống.
Thực tế những năm qua, chỉ một số ít QTDND khó khăn, lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả đã gây ra không ít khó khăn cho Quỹ tín dụng Trung ương trong xử lý hỗ trợ chi trả, đặc biệt khi QTDND bị phá sản hoặc bị rút giấy phép hoạt động thì vấn đề mất vốn của Ngân hàng Hợp tác là khó tránh khỏi, trong khi đó cơ chế xử lý nguồn vốn này lại chưa có.
Ngân hàng Hợp tác có vững mạnh, phát triển ổn định được hay không chính là phải dựa trên cơ sở đồng thuận cao, phát triển tốt của từng QTDND. Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Gốc có vững cây mới bền”; Các QTDND vừa là thành viên được sự hỗ trợ trong hoạt động của Ngân hàng Hợp tác để phát triển; nhưng đồng thời cũng chính là những người xây dựng vun đắp cho sự phát triển của Ngân hàng Hợp tác. Sự vững mạnh của các QTDND là gốc rễ tạo tiền đề xây dựng Ngân hàng Hợp tác trở thành đầu mối tài chính vững mạnh của hệ thống QTDND.
Ông có thể cho biết vai trò của Ngân hàng Hợp tác xã trong việc tái cơ cấu Quỹ tín dụng nhân dân và hỗ trợ các loại hình kinh tế hợp tác xã khác?
Ông Đỗ Mạnh Hùng: Ngân hàng Hợp tác là đầu mối cấp Quốc gia của hệ thống QTDND có vai trò quan trọng trong quá trình củng cố, chấn chỉnh, tái cơ cấu hệ thống. Một Ngân hàng Hợp tác đủ mạnh về năng lực tài chính, có đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, có trình độ công nghệ thông tin hiện đại và có các sản phẩm ngân hàng tiên tiến để trợ giúp, hỗ trợ cho các QTDND phát triển ổn định và bền vững là mục tiêu của đề án tái cơ cấu Ngân hàng Hợp tác đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Đối với khối kinh tế hợp tác, trong những năm trước đây Quỹ tín dụng Trung ương và Ngân hàng Hợp tác hiện nay vẫn đặt ra nhiệm vụ quan trọng là nghiên cứu xây dựng các sản phẩm chuyên biệt để hỗ trợ các Hợp tác xã trong việc tiếp cận vốn vay và các sản phẩm dịch vụ ngân hàng.
Trong đề án tái cơ cấu cũng đã đề cập đến vấn đề này và hướng tới sẽ có chính sách vận động các Hợp tác xã có đủ điều kiện gia nhập thành viên của Ngân hàng Hợp tác. Về lâu dài, sẽ tiến tới xây dựng Ngân hàng Hợp tác xã trở thành đầu mối phục vụ cho cả khối kinh tế hợp tác trong các ngành, lĩnh vực.
Trước thềm năm mới 2014, ông có điều gì nhắn gửi đối với Ngân hàng Hợp tác cũng như hệ thống các QTDND?
Ông Đỗ Mạnh Hùng: Tái cơ cấu hệ thống là một cơ hội để chúng ta khắc phục những hạn chế, tồn tại, xác lập một lộ trình rõ ràng hơn để đưa hệ thống QTDND phát triển đúng hướng, theo đúng các nguyên tắc, chuẩn mực của tổ chức tín dụng hợp tác.
Quá trình tái cơ cấu sẽ có những đổi mới lớn, tác động mạnh đến một số QTDND và có thể gặp một số khó khăn tạm thời trong ngắn hạn, nhưng từ đó sẽ tạo nên sức sống mới cho phát triển bền vững dài lâu. Bản thân Ngân hàng Hợp tác sẽ phải vươn lên về nhiều mặt, đặc biệt là năng lực tài chính, công nghệ, con người và năng lực quản trị điều hành mới có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Đối với các QTDND vấn đề tiên quyết và quan trọng nhất là phải chủ động, mạnh dạn đổi mới, triển khai nghiêm túc các nội dung của tái cơ cấu, để đưa hoạt động của mình về đúng với tôn chỉ, mục đích. Bám sát mục tiêu, định hướng, sự đồng thuận và liên kết bền vững sẽ là nền tảng tạo nên sức mạnh của hệ thống.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
