Hình thành cuối tháng 6/2012, Trung tâm Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ đánh dấu bước đột phá mới của Qũy tín dụng Trung ương – nay là Ngân hàng Hợp tác nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn 2015 – 2020 và góp phần hỗ trợ, nâng cao hiệu quả, đảm bảo an toàn hoạt động cho Ngân hàng Hợp tác và cho các Qũy tín dụng nhân dân.
Nhu cầu bức thiết
Nhìn lại chặng đường hình thành và phát triển hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), hoạt động đào tạo trong giai đoạn thí điểm và trong thời gian củng cố hệ thống mới chủ yếu nhằm vào các đối tượng là các cán bộ quản lý; bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ của các QTDND cơ sở do phần lớn số họ chưa được đào tạo một cách bài bản về chuyên môn. Đến nay mới chỉ hơn 50% trong số trên 10.000 cán bộ nghiệp vụ của các QTDND cơ sở được tham gia các khoá đào tạo ngắn ngày về các nghiệp vụ như: tín dụng, kế toán, ngân quỹ. Mảng đào tạo dài hạn ít được chú trọng.
Trong bối cảnh ấy, Luật TCTD năm 2010 ra đời đặt hệ thống QTDND vào một môi trường hoạt động rộng hơn, song mức độ cạnh tranh cũng khốc liệt hơn và trọng trách với nông nghiệp nông thôn cũng cao hơn. Đặc biệt khi Qũy tín dụng Trung ương (QTDTW) đã được chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam từ ngày 1/7/2013, với vai trò “Ngân hàng của các QTDND” và là đầu mối hỗ trợ các QTDND không chỉ trong các lĩnh vực vốn mà còn mở rộng ra các dịch vụ ngân hàng hiện đại. Điều này cũng có nghĩa nguồn nhân lực của hệ thống QTDND phải có một sự thích ứng bắt kịp với dòng chảy phát triển mới.
Tại Đại hội chuyển đổi QTDTW thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, ông Đặng Thanh Bình, Phó thống đốc NHNN Việt Nam đã khẳng định: để hỗ trợ, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo an toàn cho các QTDND, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam đã được trao nhiệm vụ hướng dẫn, đào tạo nghiệp vụ Ngân hàng, công nghệ thông tin, hỗ trợ hoạt động ngân hàng đối với QTDND thành viên… Các tổ chức như: ADB, WB cũng luôn luôn khuyến khích các QTDND chú trọng hơn nữa công tác đào tạo để đáp ứng sự phát triển.
Trọng trách là rất lớn nên ngay từ khi mới được thành lập, Trung tâm Đào tạo Ngân hàng Hợp tác đã nhanh chóng bắt tay vào thực hiện chiến lược đào tạo của mình. Theo đó, một mặt Trung tâm triển khai các hoạt động đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ Ngân hàng Hợp tác, nhằm phát huy vai trò của mình trong hệ thống; đồng thời hỗ trợ đào tạo cho các QTDND.
Trung tâm đứng ra làm đầu mối trong việc cử cán bộ của Ngân hàng Hợp tác tham gia các khóa đào tạo, tập huấn do các tổ chức bên ngoài tổ chức như: Khóa tập huấn về thanh tra, giám sát QTDND cho cán bộ kiểm tra, kiểm soát do Trường Bồi dưỡng cán bộ Ngân hàng – Ngân hàng Nhà nước tổ chức từ ngày 18 – 27/9/2012, có 8 cán bộ đã được cử đi tham dự khóa đào tạo này, bao gồm 4 cán bộ phòng Kiểm tra nội bộ, 2 cán bộ phòng Kế hoạch, 2 cán bộ phòng Tín dụng. Khóa học về Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Hướng dẫn lập & đọc báo cáo theo quy định của chế độ kế toán, Kỹ năng phòng tránh sai sót do Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt nam tổ chức từ ngày 8 – 9/11/2012, có 2 cán bộ được cử đi học, bao gồm 1 cán bộ phòng Kế toán, 1 cán bộ phòng Kiểm toán Nội bộ. Đặc biệt, từ tháng 11 – 12/2013 đã phối hợp với Học viện Ngân hàng tổ chức 2 lớp đào tạo về nghiệp vụ Kiểm tra, kiểm soát và kiểm tra nội bộ cho hơn 200 cán bộ Ngân hàng Hợp tác…
Xây chiến lược đào tạo tầm xa
Trong những năm tới, các cán bộ quản lý và cán bộ nghiệp vụ của Ngân hàng Hợp tác cần tiếp tục được đào tạo nâng cao về kỹ năng Dự báo, quản trị điều hành, quản lý thanh khoản, phát triển sản phẩm, xây dựng chiến lược, thẩm định dự án đầu tư, sử dụng công nghệ, phân tích tài chính, quản lý nợ quá hạn, marketting…
Thêm vào đó là nhu cầu tổ chức thường xuyên hơn các Hội nghị, Hội thảo tập huấn theo chuyên đề của Ngân hàng Hợp tác nhằm nắm bắt và chấn chỉnh kịp thời các vấn đề tồn tại trong quá trình hoạt động của các Chi nhánh, đảm bảo sự điều hành thống nhất và chặt chẽ từ Trụ sở, phản ứng kịp thời các thay đổi trên thị trường, để có đủ điều kiện tham gia và triển khai thành công các Dự án của quốc tế, cán bộ Ngân hàng Hợp tác cần được trang bị thêm nhiều kiến thức, kỹ năng mới cần thiết trong quá trình triển khai dự án nói riêng và hoạt động nói chung của đơn vị
Để hệ thống ngày một vững chắc, an toàn, phát triển bền vững và hoạt động có hiệu quả, góp phần tích cực vào thực hiện chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn, xoá đói giảm nghèo, Trung tâm Đào tạo nghiệp vụ và bồi dưỡng Ngân hàng Hợp tác đang phối hợp với bộ phận cán bộ Tổ chức, xây dựng Đề án Quy hoạch hoạt động Đào tạo & Phát triển Nguồn nhân lực cho Hệ thống Ngân hàng Hợp tác trong giai đoạn 2011 – 2016, đồng thời nghiên cứu, tham khảo các mô hình đào tạo của các tổ chức trong và ngoài nước, tham gia vào hoạt động thi tuyển nhân sự, đào tạo nhân viên mới..
Dựa trên khảo sát, đánh giá và tổng hợp nhu cầu đào tạo toàn hệ thống để phối hợp với các Phòng, Ban chức năng liên quan xây dựng kế hoạch, nội dung, Trung tâm sẽ xây dựng chương trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Ngân hàng Hợp tác trong từng giai đoạn. Tổ chức việc học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật mới cho cán bộ phù hợp với sự phát triển của Ngân hàng Hợp tác. Các cán bộ Ngân hàng Hợp tác sẽ được đào tạo các kỹ năng nghiệp vụ bài bản theo chương trình tổng thể về phát triển nguồn nhân lực của Ngân hàng Hợp tác, đáp ứng yêu cầu về công việc trước mắt và lâu dài.
Trong quá trình triển khai thực hiện một số hiệp định Dự án như: ADB-1802, ADB- 2513, AFD – Pháp… Ngân hàng Hợp tác đã đàm phán thiết lập ra một cấu phần tạo nên Quỹ công nghệ và đào tạo để triển khai đào tạo và phát triển công nghệ. Ngân hàng Hợp tác cũng đã thuê chuyên gia tư vấn tiến hành đánh giá chi tiết nhu cầu đào tạo. Dựa trên kết quả của đánh giá này, Ngân hàng Hợp tác sẽ triển khai các khoá đào tạo cho các đơn vị tham gia và vạch ra chiến lược đào tạo cho hệ thống QTDND và Ngân hàng Hợp tác nói chung trong thời gian tới.
Thực hiện định hướng phát triển trong giai đoạn 2010 – 2020 Trung tâm Đào tạo đang hướng tới vai trò đầu mối tổ chức các khoá đào tạo hệ thống. Đối tượng phục vụ chủ yếu của Trung tâm là cán bộ của Ngân hàng Hợp tác. Cán bộ của các QTDND Cơ sở tham gia các Dự án, các chương trình đào tạo. Các đối tượng khác có nhu cầu theo phương thức dịch vụ.
Bên cạnh các chương trình đào tạo riêng, trung tâm sẽ tìm kiếm, lựa chọn và đặt hàng các cơ sở đào tạo trong và ngoài ngành Ngân hàng. Trung tâm dự kiến sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan trong và ngoài ngành Ngân hàng xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu đào tạo, nghiên cứu và đề xuất các phương pháp đào tạo phù hợp với từng chương trình và đối tượng tham dự. Đồng thời làm đầu mối lập và sử dụng hiệu quả ngân sách đào tạo hàng năm của Ngân hàng Hợp tác. Khai thác các nguồn tài trợ đào tạo của các tổ chức trong và ngoài nước. Thực hiện công tác quản lý đào tạo và cấp chứng chỉ, lưu trữ hồ sơ đào tạo, tổng hợp tình hình công tác đào tạo và đánh giá kết quả sau đào tạo toàn hệ thống; thống kê báo cáo các mặt trong lĩnh vực đào tạo theo chế độ quy định.
Trong khuôn khổ các Dự án, Trung tâm tập trung đào tạo các kỹ năng nghiệp vụ cho QTDND. Ngân hàng Hợp tác sẽ lựa chọn một số cán bộ có năng lực của Trụ sở chính và Chi nhánh tập trung về Trung tâm để tham gia các khoá đào tạo những kiến thức và kỹ năng cần thiết của những tiểu giáo viên để họ có thể quay về trực tiếp đảm nhận một số khoá đào tạo thường xuyên cho các QTDND tại các địa phương.
Học viên sẽ được đào tạo theo hai hướng:
Thứ nhất, các Khoá học sẽ được đào tạo với những cấp bậc trình độ từ thấp tới cao. Các học viên phải qua các đợt kiểm tra ở khoá học bậc thấp mới được theo học tiếp ở mức cao hơn. Các học viên cũng cần phải có thời gian làm việc nhất định sau mỗi khoá học mới được phép theo học tiếp ở khoá tiếp sau. Các học viên này sẽ được đào tạo, bồi dưỡng về mặt lý thuyết và được rèn luyện kỹ năng về mặt thực hành. Đảm bảo những học viên được đào tạo đều có khả năng đảm nhận tốt công việc được giao.
Thứ hai, đào tạo theo yêu cầu chức danh: các khoá học được xây dựng trên cơ sở yêu cầu về công việc của các chức danh cán bộ. Yêu cầu này có thể do chính đơn vị đề ra, cũng có thể do cơ quan quản lý Nhà nước yêu cầu. Theo hướng nguyên tắc này, chương trình mỗi khoá học phải có nội dung truyền đạt đáp ứng các yêu cầu cụ thể đặt ra với chức danh của đối tượng học viên về năng lực chuyên môn, năng lực về phương pháp luận. Chỉ có như vậy, học viên được đào tạo xong mới có đủ khả năng thực hiện tốt công việc của mình tại đơn vị.
Bên cạnh đó, trung tâm sẽ có các khóa đào tạo cập nhật và linh hoạt xây dựng trên cơ sở nội dung và yêu cầu thống nhất trong hệ thống, phù hợp với sự thay đổi của nhu cầu trong thực tiễn. Nội dung của khoá học cũng được cập nhật thường xuyên mới bởi các giảng viên. Với nguyên tắc cập nhật và linh hoạt của hệ thống cung cấp dịch vụ đào tạo, chất lượng và hiệu quả của Trung tâm sẽ được duy trì và nâng cao, phù hợp với sự thay đổi nhu cầu đào tạo theo yêu cầu phát triển chung hướng tới hệ thống cung cấp dịch vụ đào tạo phát triển nguồn nhân lực có chất lượng đáng tin cậy của các QTDND.
Bùi Thị Bảy, Phó tổng giám đốc – Giám đốc TTĐT và Bồi dưỡng Nghiệp vụ Ngân hàng Hợp tác
Hiện Ngân hàng Hợp tác có 2 cơ sở phục vụ cho công tác đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ, là cơ sở đào tạo tại Sầm Sơn – Thanh Hoá và cơ sở đào tạo tại Thành phố Hưng Yên, được thiết kế phù hợp, đảm bảo điều kiện tốt cho học viên.
