Ngày 04/06/2013, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký Giấy phép thành lập và hoạt động Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam số 166/GP-NHNN. Theo đó, Quỹ tín dụng Nhân dân Trung ương được hoạt động với các nội dung của một ngân hàng thương mại theo tên gọi mới “Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam”.
Luật Các tổ chức tín dụng được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XII kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 16/6/2010, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011 đã khẳng định Ngân hàng Hợp tác xã là ngân hàng của tất cả các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), mục tiêu chủ yếu của việc thành lập Ngân hàng Hợp tác xã là liên kết hệ thống, hỗ trợ tài chính, điều hoà vốn trong hệ thống các QTDND.
Với quy định của pháp luật về Ngân hàng Hợp tác xã và những hoạt động của mình đối với QTDND thành viên, hiện tại đang có 1.132 QTDND được Ngân hàng Hợp tác xã cung ứng các dịch vụ theo quy định tại Thông tư số 31 nói trên. Tại thời điểm ngày 30/11/2013, các QTDND được Ngân hàng Hợp tác xã nhận tiền nhàn rỗi của các quỹ gửi vào Ngân hàng Hợp tác xã 5.117,2 tỷ đồng; cho các QTDND vay 5.483 tỷ đồng.Theo Thông tư số 31/2012/TT-NHNN ngày 26/11/2012 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về Ngân hàng Hợp tác xã, hoạt động của Ngân hàng hợp tác xã đối với QTDND thành viên bao gồm: Mở tài khoản tiền gửi cho các thành viên là QTDND; Nhận tiền gửi, cho vay điều hoà vốn đối với các QTDND thành viên theo quy chế điều hoà vốn; Xây dựng, phát triển và ứng dụng các sản phẩm, dịch vụ mới trong hoạt động của QTDND thành viên đáp ứng nhu cầu của các thành viên QTDND và phục vụ phát triển lợi ích cộng đồng trên địa bàn; Thực hiện các hoạt động ngân hàng khác theo quy định của pháp luật đối với QTDND thành viên; Ngoài ra, Ngân hàng Hợp tác còn thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng thương mại khác…
Số dư tiền gửi của các QTDND tại Ngân hàng Hợp tác xã và số dư cho vay của Ngân hàng Hợp tác xã đối với các QTDND trong hầu hết các tháng năm 2013 đều ở mức xấp xỉ 5.000 tỷ đồng. Ngoài cung ứng dịch vụ nhận tiền gửi và cho vay, trong năm 2013, Ngân hàng Hợp tác xã đã tổ chức 9 lớp tập huấn “nghiệp vụ thanh toán chuyển tiền đối với QTDND tham gia hệ thống ngân hàng điện tử của Ngân hàng Hợp tác xã” đến 213
QTDND với gần 700 lượt nhân viên tham gia và hầu hết chi phí cho mỗi lớp học 3 ngày đều do Ngân hàng Hợp tác xã thực hiện. Đây là sự cố gắng rất lớn của Ngân hàng Hợp tác xã, ngân hàng của tất cả các QTDND.
Kết quả của sự hỗ trợ thành viên về dịch vụ thanh toán chuyển tiền điện tử của các QTDND tham gia hệ thống ngân hàng điện tử đến nay đã kết nạp được 175 QTDND thành viên (bao gồm cả 38 QTDND được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận làm thí điểm trước khi triển khai dự án).
Từ khi khi triển khai dự án đến nay, Ngân hàng Hợp tác xã đã thực hiện 25.941 món chuyển tiền, với doanh số 1.694 tỷ đồng chuyển đi và 713 tỷ đồng chuyển đến. Bình quân 1 ngày có 124 món với 8,8 tỷ đồng chuyển đi và 23 món với 3,2 tỷ đồng chuyển đến.
Dịch vụ chuyển tiền cho các quỹ thành viên đã không chỉ giúp các QTDND mà còn tạo điều kiện cho thành viên của các QTDND được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ ngân hàng hiện đại. Ngoài ra, Ngân hàng Hợp tác đã hỗ trợ thanh khoản khoản kịp thời cho một số QTDND gặp khó khăn trong năm 2013, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại địa bàn nơi có QTDND gặp khó khăn về thanh khoản.
Mặc dù đã có sự hỗ trợ các QTDND thành viên đạt nhiều kết quả tốt như đã nêu trên. Tuy nhiên, nghiên cứu quy luật hoạt động của các QTDND trong nhiều năm qua cho thấy nhu cầu về vốn để cho vay thành viên của QTDND năm 2013 rất khác so với mọi năm và khả năng sau Tết Nguyên đán Giáp Ngọ, lượng vốn nhàn rối của các QTDND sẽ còn khả năng tăng lên rất lớn và như vậy, lượng vốn của Ngân hàng Hợp tác sẽ tăng lên tương ứng mà nhu cầu sử dụng vốn dự báo sẽ không cao, ảnh hưởng không nhỏ tới điều hành nguồn vốn, khả năng tài chính của Ngân hàng Hợp tác.
Điều này đòi hỏi Ngân hàng Hợp tác xã và các QTDND thành viên phải nghiên cứu thị trường và xem xét một cách kỹ lưỡng quy luật qua các năm để đưa ra mức lãi suất huy động phù hợp điều hành nguồn vốn linh hoạt, chủ động để có kết quả kinh doanh và khả năng tài chính ổn định nhằm mục tiêu hỗ trợ các thành viên của mình với hiệu quả tốt nhất.
Về cho vay, trong điều kiện kinh tế trong nước và kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, xu hướng và khả năng phục hồi chậm. Do đó, bản thân Ngân hàng Hợp tác xã và các QTDND phải sớm có định hướng, kế hoạch mở rộng tín dụng đối với thành viên để vừa phát triển sản xuất phục vụ đời sống của thành viên, vừa kích thích tiêu dùng để sản xuất hàng hoá phát triển.
Trương Ngọc Anh – Thành viên HĐQT Ngân hàng Hợp tác
