Ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) trả lời về kết quả thực hiện và một số giải pháp tiếp tục thúc đẩy giải ngân gói tín dụng hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng.
| Ông Nguyễn Mạnh Hà |
Xin ông cho biết kết quả giải ngân gói 30.000 tỷ đồng đến nay như thế nào?
Đến thời điểm 31/5/2015, tổng số tiền các NH cam kết cho vay đối với khách hàng là 14.161 tỷ đồng, đạt gần 50% gói tín dụng hỗ trợ nhà ở. Trong đó, tổng số tiền đã giải ngân là 7.621 tỷ đồng, đạt 25,4%. Cụ thể, 17.624 hộ gia đình, cá nhân đã được giải ngân với số tiền 5.520 tỷ đồng; 33 dự án đã nhận được số tiền 2.101 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý là tốc độ cam kết cho vay đã tăng nhanh trong những tháng cuối năm 2014 và 5 tháng đầu năm 2015, nhất là từ sau khi có Nghị quyết số 61/NQ-CP ngày 21/8/2014. Theo báo cáo của các NHTM tham gia gói tín dụng hỗ trợ nhà ở thì tại thời điểm 31/5/2015, số vốn vay đã cam kết cho khách hàng tăng 200,4%, số hộ gia đình, cá nhân được vay vốn tăng 249,7% so với thời điểm 31/8/2014.
Việc thiếu sản phẩm nhà ở cho đối tượng vay này từng là nguyên nhân làm chậm tiến trình giải ngân, nay được giải quyết đến đâu, thưa ông?
Các chương trình phát triển nhà ở xã hội tại khu vực đô thị, nhà ở công nhân khu công nghiệp thời gian qua được tích cực triển khai và đạt kết quả bước đầu. Đến nay, cả nước đã hoàn thành việc đầu tư xây dựng 102 dự án nhà ở xã hội với quy mô xây dựng khoảng 40.000 căn hộ.
Nhưng, công tác phát triển nhà ở xã hội tại khu vực đô thị chưa đạt được mục tiêu đã đề ra. Trong khi nhu cầu về nhà ở xã hội của các đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan hành chính, sự nghiệp, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, người lao động có thu nhập thấp, hộ nghèo… rất cao. Theo tính toán, từ nay đến năm 2020 nhu cầu nhà ở xã hội tại khu vực đô thị ước tính khoảng 1 triệu căn hộ với mức trung bình 50 m2 sàn/căn hộ. Do đó, đòi hỏi các ngành, các cấp phải cố gắng nhiều hơn nữa.
Bên cạnh việc thiếu sản phẩm nhà ở thì thủ tục cho vay cũng là một khó khăn khác. Vấn đề này tồn tại đã lâu, nhưng dường như vẫn chậm được khắc phục?
Hiện nay, tại các địa phương, đặc biệt là tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, số lượng dự án nhà ở xã hội, dự án nhà ở thương mại có quy mô diện tích căn hộ nhỏ, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2 hoặc dưới 1,05 tỷ đồng/căn còn ít, chưa đáp ứng nhu cầu của người dân trên địa bàn. Do đó, số lượng khách hàng là hộ gia đình, cá nhân có hợp đồng đã ký với chủ đầu tư dự án để đáp ứng điều kiện được vay vốn từ gói hỗ trợ còn hạn chế.
Bên cạnh đó, các đối tượng là DN có nhu cầu vay vốn từ gói hỗ trợ, nhưng còn vướng nợ xấu mà theo quy định của Luật Các TCTD thì NHTM có thể từ chối cho vay để bảo đảm an toàn đối với hoạt động tín dụng trong NH, nên các dự án này cũng được xếp vào đối tượng khó giải ngân khiến cho tốc độ vay vốn từ gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng hạn chế thêm.
Thực tế cho thấy, việc quy định yêu cầu khách hàng phải chứng minh đủ khả năng thu nhập để tích lũy trả nợ là một trong những khó khăn đối với các đối tượng có thu nhập thấp có nhu cầu vay vốn từ gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng. Để giải quyết một phần vướng mắc này, tại Nghị quyết số 61/NQ-CP ngày 21/8/2014, Chính phủ đã cho phép kéo dài thời gian hỗ trợ từ 10 năm lên 15 năm, từ đó mức phải trả nợ gốc và lãi hàng tháng của người vay đã giảm nhiều và nhiều đối tượng đã hội đủ điều kiện về khả năng trả nợ để được vay vốn.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện chính sách cho vay này, một số đối tượng người dân vay mua nhà ở thương mại còn gặp vướng mắc về điều kiện thu nhập thấp dưới mức chịu thuế thu nhập cá nhân, do cách hiểu và vận dụng chưa đúng các văn bản hướng dẫn.
| Đến 31/5/2015, các NH cam kết cho vay đối với khách hàng đạt gần 50% gói tín dụng hỗ trợ nhà ở |
Sắp tới Bộ Xây dựng có giải pháp gì để đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và giải ngân gói tín dụng hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng?
Để phát triển nhà ở xã hội, một trong những yếu tố quan trọng là hình thành nguồn vốn trung và dài hạn do Nhà nước cho vay ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội và TCTD do Nhà nước chỉ định. Đồng thời, cần đẩy mạnh huy động các nguồn vốn theo quy định của Luật Nhà ở để hỗ trợ cho đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, bao gồm vốn đầu tư của Nhà nước từ ngân sách, công trái quốc gia, trái phiếu, vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước…
Bên cạnh đó, cần có sự tham gia tích cực của các bộ, ngành có liên quan trong việc đề xuất sửa đổi các cơ chế, chính sách về tài chính, tín dụng, thuế liên quan đến nhà ở xã hội. Đặc biệt là vai trò của chính quyền các địa phương trong việc triển khai thực hiện cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch và thủ tục chuẩn bị đầu tư, tạo quỹ đất dành để xây dựng nhà ở xã hội.
Ngoài ra, trong thời gian tới Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NHNN để xử lý, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai; đôn đốc, hướng dẫn các địa phương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch và thủ tục chuẩn bị đầu tư, tạo quỹ đất để tăng nhanh nguồn cung…
Theo Thiên Trường/Thời báo Ngân hàng
