 |
|
| Phó Thống đốc NHNN Đặng Thanh Bình |
Xin ông đánh giá đâu là những thành công và thách thức trong việc điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) từ đầu năm đến nay? Có hay không khả năng điều chỉnh tỷ giá từ nay đến cuối năm 2013 và xu hướng chính sách tỷ giá trong 6 tháng đầu năm 2014?
Tiếp nối những thành công trong công tác điều hành tỷ giá năm 2012, từ đầu năm đến nay, tỷ giá và thị trường ngoại hối được NHNN duy trì cơ bản ổn định nhằm hỗ trợ kiềm chế lạm phát tạo môi trường ổn định để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc lập và thực hiện kế hoạch kinh doanh.
NHNN đã tiếp tục chủ động đưa ra cam kết về ổn định tỷ giá ngay từ đầu năm với mức biến động khoảng 2 – 3% và thực hiện đồng bộ các biện pháp nhằm thực hiện thành công cam kết này. NHNN đã tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt phù hợp với tình hình cung cầu ngoại tệ trên thị trường và diễn biến các yếu tố kinh tế vĩ mô nhằm ổn định thị trường và tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa điều hành lãi suất, điều hành tỷ giá và công tác quản lý ngoại hối đã tiếp tục đạt hiệu quả cao hỗ trợ ổn định tỷ giá và thị trường ngoại hối.
Diễn biến các cân đối vĩ mô cho thấy cung cầu ngoại tệ thời gian qua và dự kiến trong thời gian tới vẫn diễn biến bình thường. Nhập siêu ở mức thấp, các nguồn thu ngoại tệ khác của nền kinh tế như đầu tư trực tiếp, kiều hối vẫn diễn biến ổn định.
Theo dự báo của NHNN, cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam trong những tháng cuối năm 2013 sẽ tiếp tục thặng dư và dự kiến cán cân thanh toán tổng thể cả năm 2013 sẽ thặng dư ở mức 5 tỷ USD.
Bên cạnh đó, lạm phát và kỳ vọng lạm phát được kiểm soát, góp phần cải thiện vị thế của đồng Việt Nam so với ngoại tệ. Nhu cầu mua ngoại tệ của tổ chức kinh tế không đột biến, hầu hết các ngân hàng có thể tự cân đối giữa nguồn ngoại tệ mua từ khách hàng và nguồn ngoại tệ bán cho khách hàng.
Do vậy, trong những tháng còn lại của năm 2013, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến và áp dụng các biện pháp cần thiết để bình ổn thị trường ngoại tệ, góp phần duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô. NHNN sẽ điều hành tỷ giá VND/USD theo tín hiệu thị trường, đảm bảo ổn định giá trị đồng Việt Nam.
Năm 2014, NHNN dự kiến sẽ tiếp tục điều hành tỷ giá phù hợp với diễn biến cung cầu ngoại tệ trên thị trường và bảo đảm thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hạn chế nhập siêu và tăng dự trữ ngoại hối nhà nước. NHNN sẽ triển khai các giải pháp quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối nhằm chuyển dần quan hệ huy động – cho vay ngoại tệ sang quan hệ mua – bán ngoại tệ, đảm bảo an toàn hệ thống TCTD, giảm tình trạng đô la hóa và tăng niềm tin vào đồng Việt Nam.
Sau một thời gian điều hành lãi suất theo xu hướng giảm dần và đã đưa được lãi suất cho vay xuống mức của thời kỳ 2005-2006, liệu NHNN có xem xét khả năng thay đổi hướng điều hành, nâng lãi suất để góp phần kiềm chế lạm phát trong bối cảnh chỉ số giá tháng 8 đã tăng và mức cao nhất kể từ tháng 5/2012?
Trong thời gian qua, với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ của NHNN nhằm mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý; trong đó có điều hành lãi suất theo hướng giảm dần phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và nền kinh tế, mặt bằng lãi suất thị trường trong 9 tháng đầu năm 2013 tiếp tục xu hướng giảm.
Đến nay, mặt bằng lãi suất huy động giảm đã khoảng 2-3%/năm, mặt bằng lãi suất cho vay giảm khoảng 3-5%/năm so với đầu năm và đã trở về mức lãi suất của năm 2005-2006. Đáng chú ý là từ cuối tháng 6/2013, NHNN cho phép các TCTD thỏa thuận đối với lãi suất huy động bằng VND kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, nhưng mặt bằng lãi suất thị trường tiếp tục ổn định, không có sự xáo trộn và cạnh tranh không lành mạnh giữa các TCTD như những năm trước đây.
Mặc dù lạm phát trong tháng 8/2013 tăng lên mức 7,5% so với cùng kỳ năm 2012 nhưng trong tháng 9/2013 lạm phát đã chậm lại với mức tăng 6,3% so với cùng kỳ năm 2012, và với diễn biến này thì nhiều khả năng cả năm 2013 lạm phát có thể được kiểm soát ở mức khoảng 7%. Do vậy, trong thời gian tới, trên cơ sở bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ, diễn biến của lạm phát, NHNN sẽ điều hành chính sách lãi suất theo hướng ổn định như hiện nay.
Một số thông tin gần đây cho biết Ngân hàng GPBank sẽ bán phần lớn cổ phần cho đối tác nước ngoài United Overseas Bank nếu được cho phép, vậy xin ông cho biết quan điểm của NHNN trong việc này? Liệu NHNN có xem xét việc cho phép một ngân hàng yếu kém nào đó của Việt Nam bán toàn bộ cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài hay không?
Việc cơ cấu lại hệ thống tài chính, ngân hàng đòi hỏi phải có nguồn lực tài chính để xử lý những vấn đề yếu kém, tổn thất. Trong điều kiện ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, Chính phủ Việt Nam có chủ trương xã hội hóa nguồn lực tài trợ cho chương trình tái cơ cấu các TCTD, theo đó, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tham gia vào quá trình tái cơ cấu này.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, chủ trương này được thể hiện rõ tại Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011 – 2015 ban hành kèm theo Quyết định số 254/QĐ-TTg ngày 01/3/2012 của Thủ tướng Chính phủ: Việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại giữa các TCTD nước ngoài với TCTD Việt Nam thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện và theo quy định của pháp luật hiện hành; khuyến khích các TCTD nước ngoài hợp tác kinh doanh chặt chẽ với TCTD Việt Nam, đặc biệt trong việc xử lý những vấn đề khó khăn của các TCTD Việt Nam; khuyến khích các TCTD nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua lại, sáp nhập, hợp nhất với các TCTD trong nước yếu kém phải cơ cấu lại; xem xét, tăng giới hạn sở hữu cổ phần của TCTD nước ngoài tại các ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém được cơ cấu lại.
Về mặt pháp lý, Luật Các TCTD cho phép các TCTD nước ngoài hiện diện các hình thức khác nhau, trong đó có góp vốn, mua cổ phần, thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài.
Về thực tiễn, thời gian qua các nhà đầu tư nước ngoài góp vốn mua cổ phần tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam đã hỗ trợ các ngân hàng này tăng năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh và tăng cường hình ảnh trên thị trường.
Mặt khác, kinh nghiệm của một số nước trong khu vực (Indonesia, Thái Lan….) cũng cho thấy, trong giai đoạn khủng hoảng hệ thống tín dụng ngân hàng, nợ xấu tăng cao, bên cạnh các giải pháp tái cấu trúc hệ thống ngân hàng như thành lập công ty quản lý tài sản, khuyến khích sáp nhập, hợp nhất… Ngân hàng Trung ương các nước đã cho phép mở rộng tỷ lệ sở hữu cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng trong nước nhằm tận dụng sự hỗ trợ của nguồn lực từ bên ngoài.
Vì vậy, một trong những giải pháp xử lý các TCTD yếu kém được xem xét là huy động nguồn vốn nước ngoài, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài có năng lực tài chính, quản trị, có uy tín tham gia tái cơ cấu các TCTD yếu kém.
United Overseas Bank là một trong những ngân hàng lớn của Singapore và thế giới, có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng trên toàn cầu, tình hình tài chính lành mạnh và hoạt động ổn định. Việc United Overseas Bank tham gia tái cơ cấu một ngân hàng trong nước là phù hợp với chủ trương nêu trên của Chính phủ Việt Nam và cũng phù hợp với định hướng, chủ trương tại tuyên bố chung của hai nước trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long từ 11-13/09/2013.
Theo đó, hai bên tăng cường, mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, tiếp tục khuyến khích các dòng đầu tư và thương mại song phương. NHNN sẽ xem xét đề nghị của các bên liên quan trên cơ sở phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành.
Liên quan đến việc xử lý nợ xấu (NPL) của hệ thống ngân hàng, đề nghị ông chia sẻ những thông tin cập nhật của tiến trình này? Với tiến độ hiện tại, dự kiến sẽ xử lý được bao nhiêu NPL vào cuối năm 2013 và hết nửa đầu 2014.
– Về tình hình xử lý nợ xấu:
Trong 8 tháng đầu năm 2013, nợ xấu tăng 20,15% so với cuối năm 2012 trong khi dư nợ tín dụng tăng chậm hơn dẫn đến tỷ lệ nợ xấu nội bảng trên tổng dư nợ tín dụng tăng từ 4,08% (cuối năm 2012) lên 4,64% vào tháng 8/2013. Tuy nhiên, tốc độ tăng của nợ xấu đã chậm lại (8 tháng đầu năm 2012 nợ xấu tăng 59,2%).
Tốc độ tăng của nợ xấu đã chậm lại là kết quả của việc hệ thống ngân hàng đã tích cực thực hiện các giải pháp để kiềm chế nợ xấu gia tăng và xử lý nợ xấu như: triển khai các giải pháp tự xử lý nợ xấu; cơ cấu lại nợ để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay phục vụ sản xuất; tích cực trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu bằng dự phòng rủi ro; thu hồi nợ, xử lý tài sản bảo đảm; thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng và hạn chế nợ xấu phát sinh mới.
Năm 2012 và 8 tháng đầu năm 2013, ước tính các TCTD đã xử lý được khoảng 95 ngàn tỷ đồng nợ xấu từ nguồn dự phòng rủi ro.
– Về dự kiến trong thời gian tới:
Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) đã đi vào hoạt động và từng bước hoàn thiện, ổn định tổ chức, nguồn nhân lực cũng như các quy chế nội bộ để triển khai hoạt động mua, bán nợ xấu. Ngày 06/9/2013, NHNN ban hành Thông tư số 19/2013/TT-NHNN quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của VAMC và ngày 09/9/2013, NHNN ban hành Thông tư số 20/2013/TT-NHNN quy định về cho vay tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt của VAMC làm cơ sở cho việc mua, bán nợ xấu của VAMC.
Theo kế hoạch, đến hết năm 2013, VAMC sẽ thực hiện mua hơn 30 nghìn tỷ đồng nợ xấu của các TCTD. Năm 2014 và 2015, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các TCTD áp dụng các biện pháp xử lý, thu hồi nợ, tài sản bảo đảm và sử dụng dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu, đồng thời phối hợp với VAMC tích cực thực hiện hoạt động mua bán nợ xấu bảo đảm đạt mục tiêu xử lý nợ xấu đã đề ra.
Nếu các giải pháp xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng và các giải pháp hỗ trợ xử lý nợ xấu từ các Bộ, ngành, địa phương được triển khai đồng bộ theo đúng tinh thần tại Quyết định số 843/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, NHNN tin tưởng rằng Việt Nam sẽ đạt được kế hoạch đưa tỷ lệ nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng về mức an toàn trong năm 2015.
(Theo TTBC – TBNH)
