Để làm rõ thêm các vấn đề một số đại biểu Quốc hội nêu ra tại buổi thảo luận sáng ngày 1/11 tại Hội trường về tình hình kinh tế – xã hội, ngày 5/11/2013, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã có giải trình chi tiết bằng văn bản gửi tới đại biểu. Website Ngân hàng Hợp tác trân trọng gửi tới bạn đọc một số nội dung chủ yếu các văn bản giải trình này.
Từ hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp…
Về ý kiến của đại biểu cho rằng, hiện nay có tình trạng nhiều DN có thị trường nhưng vì khó khăn không vay được mà phải chết. Kiến nghị Thống đốc NHNN chỉ đạo các NHTM để DN có điều kiện làm ăn trả nợ thì được vay để không giải thể vì thiếu vốn. Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, từ đầu năm 2012 đến nay, NHNN đã thực hiện quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.
Cụ thể như: Giảm mạnh và liên tục mặt bằng lãi suất cho vay; cơ cấu lại các khoản vay; xem xét miễn, giảm lãi vay, không thu lãi quá hạn, ưu tiên thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau; trường hợp khách hàng đã trả xong nợ gốc, chưa trả hết nợ lãi thì TCTD thống nhất với khách hàng để có kế hoạch thu dần.
Các ngân hàng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các DN có triển vọng, sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường nhưng đang gặp khó khăn về tài chính được vay vốn ngân hàng để phục vụ sản xuất kinh doanh. Các TCTD đã mở rộng thêm nhiều loại hình sản phẩm tín dụng và triển khai nhiều chương trình, gói tín dụng ưu đãi, chủ động khảo sát, tiếp cận và thẩm định các DN để có giải pháp hỗ trợ tín dụng phù hợp.
NHNN đang chỉ đạo hệ thống các TCTD đưa vốn về NN-NT, áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp
Vừa qua, NHNN đã có văn bản số 7558/NHNN-TD ngày 14/10/2013 yêu cầu các TCTD xem xét thực hiện một số giải pháp tháo gỡ khó khăn liên quan đến điều kiện và thủ tục tín dụng như: Yêu cầu các TCTD phối hợp chặt chẽ với nhau và làm việc với khách hàng để tháo gỡ khó khăn trong trường hợp nhiều TCTD cùng cho vay đối với 1 khách hàng.
Các TCTD xem xét và quyết định xử lý đối với các khoản nợ đến hạn mà khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ như miễn, giảm lãi vốn vay; không thu lãi quá hạn; ưu tiên thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau…. Đặc biệt, NHNN cho phép các TCTD không xem xét các điều kiện về các khoản nợ cũ khi khách hàng vay vốn mới có dự án, phương án kinh doanh có hiệu quả, đảm bảo thu hồi được nợ.
Xung quanh các ý kiến đề nghị NHNN đánh giá khả năng tăng dư nợ tín dụng 12% năm nay và mức tăng cao hơn trong năm 2014, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, chỉ tiêu định hướng TTTD 12% cho cả năm 2013 được NHNN đưa ra trên cơ sở mục tiêu tăng trưởng kinh tế và lạm phát của Quốc hội và Chính phủ đặt ra từ đầu năm. Tuy nhiên, NHNN không đặt ra nhiệm vụ cho các TCTD phải TTTD bằng mọi giá mà yêu cầu các TCTD mở rộng tín dụng phải đi đôi với bảo đảm chất lượng, hiệu quả tín dụng.
Thời gian qua, NHNN đã chỉ đạo các TCTD thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DN tiếp cận vốn tín dụng. Kết quả cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh có dấu hiệu hồi phục, tồn kho hàng hóa giảm, tín dụng ngân hàng đang có xu hướng tăng dần trở lại.
Đến cuối tháng 10/2013, TTTD của hệ thống ngân hàng đạt mức 7,02%, cao hơn so với cùng kỳ năm 2012 (chỉ tăng 3,54%). Trên cơ sở kết quả đạt được trong những năm vừa qua, đặc biệt là trong năm 2012, NHNN có cơ sở để tin tưởng rằng TTTD toàn hệ thống cuối năm 2013 sẽ đạt khoảng 11 – 12%.
Bên cạnh đó, để TTTD những tháng cuối năm không gây áp lực lên lạm phát, thời gian qua, NHNN đã điều hòa lượng tiền trong lưu thông một cách hợp lý. Ngành Ngân hàng đang dự trữ một số vốn tương ứng để sẵn sàng cho việc TTTD trong những tháng cuối năm, do vậy không gây ảnh hưởng đến kế hoạch cung tiền của NHNN và nhờ đó, sẽ kiềm chế được gia tăng của lạm phát nếu tín dụng có tăng mạnh trong những tháng cuối năm.
Đến chính sách đặc biệt cho những lĩnh vực ưu tiên
Đánh giá về kết quả cho vay 5 lĩnh vực ưu tiên và cung cấp tín dụng, đặc biệt cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn (NN-NT), theo đề nghị của các đại biểu Quốc hội. Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định, NHNN đã điều hành các giải pháp tín dụng linh hoạt theo hướng mở rộng tín dụng đi đôi với an toàn hoạt động của TCTD; chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là các lĩnh vực ưu tiên. NHNN đã xác định 5 lĩnh vực ưu tiên đầu tư vốn tín dụng, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Theo thống kê của NHNN đến ngày 30/9/2013, dư nợ cho vay NN-NT của các TCTD đạt 646.706 tỷ đồng, tăng 15,17% so với 31/12/2012 (cao hơn mức TTTD chung 7,02%). Tỷ trọng cho vay NN-NT chiếm khoảng 19,58% dư nợ nền kinh tế (nếu tính cả dư nợ cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội thì tỷ trọng chiếm khoảng 23,18%). Dự kiến trong năm 2013 cho vay lĩnh vực nông nghiệp tăng khoảng 18%.
Dư nợ cho vay xuất khẩu ước đạt 157 nghìn tỷ đồng, tăng 2,4% so với cuối năm 2012. Dư nợ cho DNNVV ước đạt 856 nghìn tỷ đồng, tăng 0,75% so với cuối năm 2012. Đối với lĩnh vực DN ứng dụng công nghệ cao, mặc dù đây là lĩnh vực mới, nhưng đến 30/9/2013, dư nợ cho vay lĩnh vực này ước đạt 14.800 tỷ đồng, tăng 19,85% so với cuối năm 2012. Dư nợ cho vay đối với lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ cũng đạt 92.000 tỷ đồng, tăng 5,98% so với cuối năm 2012.
Về đề nghị của đại biểu Quốc hội cần đầu tư hơn nữa cho vay tái canh cây cà phê. Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư khu vực Tây Nguyên tháng 4/2013, ngành Ngân hàng đã cam kết dành gói tín dụng 12.000 tỷ đồng để cho vay tái canh, phát triển ngành cà phê Tây Nguyên và giao Agribank triển khai. Tính đến ngày 30/9/2013, Agribank đã ký hợp đồng cho vay tái canh cà phê trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên là 550,2 tỷ đồng. Trong đó, số tiền đã giải ngân thực tế là 270,6 tỷ đồng với trên 1.000 hộ dân và 7 DN, lãi suất cho vay từ 9,5% – 10%/năm, thời hạn vay từ 5 – 7 năm.
Bên cạnh đó, để góp phần khắc phục hậu quả cơn bão số 10 và giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, NHNN, các TCTD đã tích cực triển khai để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho bà con bị thiệt hại do cơn bão số 10 gây ra. Theo thống kê bước đầu, tổng dư nợ vay ngân hàng bị thiệt hại do hậu quả bão lụt tại các tỉnh, thành phố miền Trung là 1.924,4 tỷ đồng. Các TCTD đã thực hiện các biện pháp khắc phục khó khăn cho đồng bào bị ảnh hưởng của cơn bão số 10 như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ 112,2 tỷ đồng; miễn giảm lãi trên số dư nợ là: 283,1 tỷ đồng; khoanh nợ: 2,62 tỷ đồng.