Xác định công tác củng cố, hoàn thiện và phát triển Qũy tín dụng nhân dân (QTDND) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động ngân hàng nên sau khi có Chỉ thị 57-CT/TW, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh tỉnh Thái Bình đã tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Bình ban hành Kế hoạch số 03-KH/TU ngày 26/02/2001 về triển khai thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW của Bộ Chính trị (KH 03) và tổ chức Hội nghị triển khai đến các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở.
NHNN phân loại 78 QTDND thành 3 loại: Loại hoạt động bình thường có 39 Quỹ (chiếm 50%); Loại hoạt động yếu kém nhưng có khả năng củng cố, khắc phục trở lại hoạt động bình thường có 37 Quỹ (chiếm 47%); Loại hoạt động yếu kém không có khả năng khắc phục có 2 Quỹ. Sau khi phân loại, NHNN đã chỉ đạo các QTDND xây dựng phương án củng cố trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt, theo dõi, phối hợp chỉ đạo thực hiện. Đến 10/6/2001, toàn tỉnh đã hoàn thành việc triển khai củng cố, chấn chỉnh hoạt động QTDND tới Đảng bộ và Chi bộ cơ sở.
Thông qua việc triển khai thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW, Cấp uỷ, Chính quyền các cấp, các ngành, đặc biệt là cơ sở đã nhận thức được rõ hơn vai trò, vị trí của QTDND, trách nhiệm của đơn vị trong việc phối hợp với NHNN và QTDND chỉ đạo, giám sát, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, giúp QTDND hoạt động phát triển, an toàn.
Hoạt động giao dịch tại Quỹ Tín dụng nhân dân Đông Á. (Ảnh Báo Thái Bình)Quá trình thực hiện củng cố, chấn chỉnh hoạt động QTDND theo Chỉ thị 57-CT/TW, KH 03 được NHNN chỉ đạo, theo dõi, đánh giá, kiểm tra thường xuyên, sâu sát, đặc biệt NHNN tổ chức sơ kết 1 năm, 3 năm, 6 năm; Tổng kết 11 năm thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW. Qua đó, đã đánh giá, rút kinh nghiệm, chỉ đạo và bổ khuyết kịp thời những tồn tại, hạn chế. Sơ kết 6 năm (năm 2006), NHNN đã tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy có Thông báo kết luận chỉ đạo củng cố, chấn chỉnh hoạt động QTDND. So với một số tỉnh có nhiều QTDND thì Thái Bình là một trong những tỉnh triển khai thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW có bài bản, làm thường xuyên, chỉ đạo đạt hiệu quả, vì vậy, những tồn tại, yếu kém trong hoạt động QTDND đã được khắc phục khá triệt để.
Năm 2006 (sơ kết 6 năm thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW), đã có 35/37 quỹ thuộc loại yếu kém được nâng lên xếp loại bình thường, chỉ còn 2 QTDND yếu kém nhưng đã có phương án khắc phục khó khăn. Đến 31/5/2013, trên địa bàn tỉnh Thái Bình có 85 QTDND hoạt động tại 157 xã, phường, thị trấn (có 48 quỹ mở rộng địa bàn hoạt động sang 72 xã liền kề), trong đó, 84/85 quỹ xếp loại hoạt động bình thường và tốt; 01 QTDND yếu kém (Qũy tín dụng Nam Hải) đang tiếp tục củng cố, chấn chỉnh hoạt động.
Để hỗ trợ các QTDND trong tỉnh khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động nhằm tăng cường củng cố, hoàn thiện và phát triển hoạt động QTDND, năm 2002, NHNN Chi nhánh tỉnh Thái Bình đã trình UBND tỉnh Thái Bình có Quyết định hỗ trợ đầu tư cho hệ thống QTDND bằng hình thức giảm mức thuế TNDN còn 15%/năm, trong 2 năm (2002 – 2003), riêng địa bàn huyện Thái Thụy thuộc diện khó khăn được 3 năm; Năm 2004, UBND tỉnh tiếp tục hỗ trợ đầu tư cho hệ thống QTDND bằng hình thức giảm mức thuế TNDN xuống còn 10%/năm, trong 5 năm (2004 – 2008), riêng địa bàn huyện Thái Thụy là 7,5%/năm.
Đặc biệt, năm 2010, NHNN Chi nhánh tỉnh Thái Bình đã xây dựng Đề án “Tăng cường củng cố, hoàn thiện và phát triển hệ thống QTDND tỉnh Thái Bình giai đoạn 2010-2015, định hướng đến năm 2020”. Đề án đã được Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XIV thông qua và UBND tỉnh Thái Bình có Quyết định phê duyệt Đề án để triển khai thực hiện. Theo Đề án, QTDND được hỗ trợ đầu tư từ nguồn thuế TNDN các QTDND nộp hàng năm vào Ngân sách Nhà nước để hiện đại hóa công nghệ, mua sắm tài sản, trang thiết bị, đào tạo cán bộ, cụ thể: năm 2010 mức hỗ trợ đầu tư bằng 70% số thuế TNDN các QTDND đã nộp vào Ngân sách Nhà nước; Từ năm 2011 – 2015, mức hỗ trợ bằng 50% số thuế TNDN các QTDND đã nộp vào Ngân sách Nhà nước.
Hàng năm, tỉnh hỗ trợ kinh phí đào tạo cho cán bộ QTDND từ nguồn Ngân sách Nhà nước của tỉnh khoảng từ 300 – 400 triệu đồng/năm. Trong 3 năm (2010 – 2012), tỉnh Thái Bình đã hỗ trợ từ ngân sách tỉnh cho các QTDND số tiền 3.501 triệu đồng để cài đặt mới và nâng cấp phần mềm quản lý nghiệp vụ, mạng truyền tin; Trang bị máy vi tính, hệ thống camera quan sát và thiết bị an toàn kho quỹ cho 85/85 QTDND, hỗ trợ 1.118 triệu đồng để tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ QTDND. Qua đó, giúp cho hệ thống QTDND vượt qua những khó khăn về tài chính; Củng cố tổ chức, nâng cao năng lực quản trị điều hành, nâng cao trình độ cán bộ, nhân viên QTDND; Các QTDND tập trung rà soát, đánh giá các mặt hoạt động; Kịp thời phát hiện, có các giải pháp khắc phục, chỉnh sửa những tồn tại, yếu kém, củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động QTDND.
Năm 2004, NHNN chi nhánh Thái Bình đã phối hợp với QTDTW (nay là Ngân hàng Hợp tác) xây dựng Đề án kèm Quy chế thí điểm thành lập Quỹ an toàn hệ thống QTDND, Đề án đã triển khai thực hiện có hiệu quả, giúp cho các QTDND đáp ứng khả năng chi trả kịp thời, tháo gỡ khó khăn về tài chính, giúp cho NHNN chỉ đạo hoạt động QTDND hiệu quả hơn. Đến nay, NHNN Việt Nam đang triển khai mở rộng Đề án ra toàn quốc.
Do triển khai kịp thời, đồng bộ các giải pháp củng cố, chấn chỉnh hoạt động QTDND theo Chỉ thị 57-CT/TW, KH 03 trên địa bàn tỉnh, nên kết quả hoạt động QTDND sau củng cố, chấn chỉnh đạt được khá cao và toàn diện. Đến 31/5/2013, vốn điều lệ của 85 QTDND đạt 89 tỷ đồng, tăng gấp 10,2 lần; Thu hút trên 12,6 vạn thành viên tham gia, tăng gấp hơn 2 lần; Tổng nguồn vốn đạt 3.097 tỷ đồng, tăng 22,2 lần, trong đó: Vốn huy động tiết kiệm đạt 2.704 tỷ đồng, tăng gấp 32 lần. Tổng dư nợ đạt 2.619 tỷ đồng, tăng gấp 24 lần so với 31/12/2000 (thời điểm bắt đầu thực hiện củng cố, chấn chỉnh); Nợ xấu 9.727 triệu đồng, chiếm 0,37%/tổng dư nợ. Các QTDND hoạt động bảo toàn được vốn, trích lập được các quỹ, chấp hành nghiêm túc nghĩa vụ nộp thuế cho Ngân sách Nhà nước, đời sống của cán bộ QTDND được nâng lên, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.
Công tác quản trị, điều hành, kiểm soát từng bước đi vào nề nếp theo cơ chế, quy chế của Nhà nước, Điều lệ QTDND; 100% các QTDND đã xây dựng được Quy chế tổ chức hoạt động của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, bộ máy điều hành…. Đến nay, các QTDND đều bảo đảm các tiêu chí chuẩn hóa về bộ máy nhân sự theo hướng đủ về số lượng, nâng cao về chất lượng.
Mối liên kết hệ thống và sự hỗ trợ hệ thống QTDND trong quá trình củng cố, chấn chỉnh hoạt động khá tốt. Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Thái Bình đã thực hiện tốt công tác điều hòa vốn hỗ trợ QTDND mở rộng quy mô hoạt động, đảm bảo khả năng chi trả, góp phần giữ vững sự ổn định hoạt động của toàn hệ thống QTDND. Đặc biệt, Cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là xã, phường, thị trấn thấy rõ hơn vai trò, vị trí QTDND, đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho QTDND hoạt động.
Sau 12 năm thực hiện củng cố, chấn chỉnh hoạt động theo Chỉ thị 57-CT/TW, đến nay, hoạt động của hệ thống QTDND đã đi vào nề nếp, ổn định và phát triển, các QTDND trước đây hoạt động yếu kém sau khi được củng cố, chấn chỉnh đã khắc phục được những tồn tại, hoạt động bình thường, các chỉ tiêu hoạt động tăng trưởng cả về quy mô và chất lượng, sự lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương được tăng cường, hoạt động của QTDND đóng góp tích cực thúc đẩy Kinh tế – xã hội địa phương phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân, đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi ở nông thôn, khẳng định chủ trương củng cố, chấn chỉnh hoạt động QTDND theo Chỉ thị 57-CT/TW là hoàn toàn đúng đắn, hiệu quả.
Những kết quả đạt được thông qua củng cố, chấn chỉnh hoạt động hệ thống QTDND theo Chỉ thị 57-CT/TW của Bộ Chính trị những năm qua đã khẳng định rõ hơn vai trò, vị trí quan trọng của QTDND trong quá trình phát triển Kinh tế – xã hội khu vực Nông nghiệp – Nông thôn, xây dựng nông thôn mới. QTDND là tổ chức kinh tế tập thể, chủ yếu hoạt động trên địa bàn nông nghiệp nông thôn có nhiều khó khăn; Đi đôi với việc ban hành, bổ sung cơ chế, quy chế hoạt động, tạo môi trường pháp lý để QTDND hoạt động thì trong chỉ đạo, điều hành phải thường xuyên quan tâm tới công tác củng cố, chấn chỉnh toàn diện. Chỉ có như vậy, hoạt động của hệ thống QTDND mới phát triển đúng hướng, hiệu quả, an toàn.
TS. Đinh Ngọc Thạch – Giám đốc NHNN Chi nhánh tỉnh Thái Bình
