Đó là đánh giá của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (UBGSRCQG) được đưa ra trong Báo cáo tình hình kinh tế Việt Nam quý I và dự báo cả năm 2014. Tuy nhiên, theo cơ quan này, với những diễn biến kinh tế của quý 1, triển vọng đạt mục tiêu 5,8% của năm 2014 trở nên sáng sủa hơn.
Sản xuất công nghiệp tiếp tục chuyển biến tíc cực
Tăng trưởng, sản xuất tiếp tục chuyển biến tích cực
Đánh giá về tình hình kinh tế quý I, cơ quan này cho rằng, tăng trưởng GDP quý I/2014 (4,96%) cao hơn cùng kỳ hai năm trước (lần lượt ở mức 4,76% và 4,75%), nhờ sự phục hồi của khu vực nông – lâm – thủy sản và công nghiệp – xây dựng. Đặc biệt, bóc tách yếu tố mùa vụ trong tăng trưởng GDP hàng quý cho thấy tăng trưởng đã liên tục tăng kể từ quý 2/2013 sau khi đã giảm liên tục từ quý 1/2011 và xu hướng này dự báo sẽ được duy trì trong 3 quý cuối năm 2014.
Cho rằng, sản xuất tiếp tục chuyển biến tích cực, cơ quan này đưa ra 3 dẫn chứng. Thứ nhất, Chỉ số sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến chế tạo, tiếp tục xu hướng tăng nhanh hơn kể từ quý 2/2013. Thứ hai, Chỉ số PMI tháng 2/2014 thể hiện sự mở rộng sản xuất (trên ngưỡng 50) liên tiếp trong vòng 6 tháng qua: sản lượng liên tục tăng, tồn kho thành phẩm giảm mạnh và tiêu thụ hàng hóa đầu vào sản xuất tăng cao.
Và cuối cùng, nhập khẩu nguyên, nhiên vật liệu, máy móc thiết bị sản xuất tiếp tục xu hướng tăng kể từ tháng 9/2013 và tăng mạnh trong quý I/2014: nhập khẩu máy móc
thiết bị tăng 29,3%, xăng dầu tăng 29,6%, nguyên phụ liệu dệt may tăng 28,7% (số liệu tính đến ngày 15/3/2014 của Tổng cục Hải quan).
| Theo UBGSTCQG, xuất khẩu tiếp tục là động lực cho tăng trưởng. Trong quý 1/1014, Việt Nam xuất siêu hơn 1 tỷ USD tăng 44,5% so với cùng kỳ năm trước và là mức xuất siêu lớn nhất kể từ năm 2010. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu tăng lần lượt 14,1% và 12,4% (so với mức 23% và 17,9% tương ứng của cùng kỳ năm 2013). Xuất khẩu của Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng đột phá so với các nước trong khu vực ASEAN. |
Nền tảng kinh tế có tính ổn định hơn
Một điểm sáng nữa trong bức tranh kinh tế – xã hội là môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát kiểm soát ở mức thấp. Theo đó, CPI cuối quý 1/2014 chỉ tăng 0,8%2 so với cuối năm 2013 và 4,83% so cùng kỳ năm trước, là mức tăng thấp nhất kể từ năm 2005 trở lại đây. Đặc biệt lạm phát loại trừ giá hàng lương thực thực phẩm (LTTP) đã giảm từ mức 9,6% vào cuối quý 1/2013 xuống còn 5,2% vào cuối quý 1/2014.
Theo cơ quan này, lạm phát giảm tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất. Tính đến 23/3/2014, lãi suất huy động đã giảm 0,5-0,8% so với đầu năm đối với các kỳ hạn ngắn và giảm 0,2-0,5% đối với các kỳ hạn dài. “Tình hình trên tạo cơ sở để giảm lãi suất cho vay, góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và giảm chi phí tài chính cho DN”, cơ quan này cho biết.
Cũng theo cơ quan này, mặc dù chênh lệch lãi suất nội tệ và ngoại tệ thu hẹp tỷ giá vẫn tiếp tục ổn định, cho thấy niềm tin vào VND đang được củng cố. Điểm tích cực nữa là hệ thống ngân hàng có nhiều chuyển biến khá: chất lượng tài sản của các TCTD được cải thiện, nợ xấu cơ bản đã được kiểm soát; thanh khoản của hệ thống khá tốt…
“Kinh tế vĩ mô ổn định cùng với tình hình doanh nghiệp cải thiện giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước, thị trường chứng khoán khởi sắc”, UBGSTCQG đánh giá.
Cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ tổng cầu
Tuy nhiên, theo cơ quan này, mặc dù kinh tế có sự chuyển biến tích cực song tổng cầu chậm cải thiện. Theo đó, tiêu dùng chậm cải thiện, bằng chứng là doanh số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng quý I nếu loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 5,1%, không cao hơn nhiều so với cùng kỳ 2 năm trước đây (quý 1/2012 tăng 5% và quý 1/2013 tăng 4,5%). Bên cạnh đó, trong khi đầu tư tư nhân chưa cải thiện nhiều do tín dụng tính đến 13/3 vẫn âm, thì chi cho đầu tư phát triển quý 1 giảm 4,9% so với cùng kỳ.
“Tốc độ tăng trưởng kinh tế vì vậy vẫn ở mức thấp so với tiềm năng của nền kinh tế”, UBGSTCQG đánh giá.
Đặc biệt theo cơ quan này, động lực tăng trưởng vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu (không kể dầu thô) của khu vực này đã tăng 18,9% so cùng kỳ 2013, so với mức 2,8% của khu vực kinh tế trong nước.
Trước diễn biến này, UBGSTCQG khuyến nghị, song song với việc thực hiện các giải pháp tái cơ cấu kinh tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng dài hạn, cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ tổng cầu của nền kinh tế, khai thông thị trường tiêu thụ hàng hóa cho sản xuất; hỗ trợ cho nông dân về giá nông sản; giảm lãi suất và tiếp tục hỗ trợ DN, người sản xuất tiếp cận vốn vay ngân hàng.
Bên cạnh đó, trên cơ sở lạm phát mục tiêu cả năm, cần chủ động điều tiết giá hàng hóa cơ bản, dịch vụ và tỷ giá cũng như điều tiết tổng cầu của nên kinh tế thông qua phối hợp chính sách tiền tệ – tài khóa một cách thích hợp để hướng tới mục tiêu lạm phát đã định.
Theo P.Linh/TBNH
